Viêm gan siêu vi A B C

Tổng quan:

Viêm gan hiếm khi diễn ra cấp tính, có nghĩa là bệnh viêm gan thường diễn tiến chậm chạp, ít biểu hiện khó chịu nhưng chúng đang âm thầm hủy hoại tế bào gan của Bạn. Nhiều trường hợp viêm gan nhiều năm mà không có biểu hiện gì cho đến một hôm thì bùng phát gây phiền toái.

Gan nằm chếch về bên phải, lấn một tí sang bên trái ở phía trong ổ bụng, dưới cơ hoành & phần dưới là mép gan mấp mé ở các xương sườn cuối cùng. Gan làm việc liên tục 24/24 giờ mỗi ngày với chức năng:

• Như một cái máy lọc nước, lọc chất độc trong máu

• Như một cái nhà kho tích trữ vitamin & khoáng chất và cung cấp đủ dùng cho nhu cầu của cơ thể

• Giống như một nhà máy sản xuất ra các chất liệu cần thiết cho cơ thể là các axít amin và dịch mật đổ vào túi mật giúp cho quá trình tiêu hóa chất béo từ thức ăn trong đường tiêu hóa

• Giống như một trạm xăng cung cấp đủ dùng các nhiên liệu như đường để cơ thể đốt cháy tạo năng lượng hoạt động

• Giống như một anh cảnh sát giao thông kiểm soát nồng độ nội tiết tố (hormon) và nồng độ thuốc lưu hành trong cơ thể

Gan có rất nhiều tế bào gan và do vậy chúng có thể bù đắp công việc cho nhau hoặc gia tăng làm việc một khi có một số tế bào gan bị tổn thương do bệnh lý. Chính vì vậy mà các trường hợp viêm gan hoặc bệnh về gan khác thường diễn ra từ từ hay còn gọi là mạn tính.

Viêm gan là gì?

Viêm gan là tình trạng gan bị kích thích hoặc bị nhiễm khuẩn gây ra tổn thương tế bào gan, lâu ngày tổn thương này hóa sẹo & làm giảm các chức năng gan (nêu trên).

Viêm gan có thể bị kích thích quá mức do độc tố như viêm gan do rượu, do sử dụng các chất kích thích, do lạm dụng thuốc, do nhiễm độc từ thức ăn hoặc bị đầu độc.

Viêm gan cũng có thể do siêu vi. Phạm vi bài viết này trình bày về các dạng viêm gan do siêu vi, loại viêm gan có tỷ lệ mắc bệnh cao và có thể xuất hiện các biến chứng nguy hiểm.

Có 3 loại viêm gan siêu vi, đó là viêm gan siêu vi A, B & C với các đặc tính và mức độ nguy hiểm hoàn toàn khác nhau. (Thật ra còn có viêm gan D, một bệnh lý thường thấy ở vùng Trung Đông, Địa Trung Hải & Nam Mỹ).

Viêm gan siêu vi A:

Trẻ con thường mắc loại viêm gan này nhất. Virus gây ra viêm gan siêu vi A có nhiều trong phân người đã bị bệnh. Đó là một trong những lý do tại sao cần phải giáo dục cho trẻ giữ vệ sinh đôi bàn tay, nhất là trước các bữa ăn hoặc cầm bất cứ thức ăn gì đưa vào mồm.

Rau quả và các loại động vật có vỏ (như tôm, tôm hùm) cũng có thể mang mầm bệnh viêm gan. Viêm gan A xảy ra trên cơ thể người trong thời gian rất ngắn và khi chúng mất đi thì cơ thể sẽ không bao giờ bị nhiễm lại lần nữa vì đã hình thành miễn dịch chống lại chúng.

Rửa tay sạch sẽ đặc biệt là trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi chuẩn bị thức ăn (làm bếp) hoặc sau khi cho trẻ ăn; rửa sạch các thức ăn tươi sống; không nên ăn tôm sống và tiêm chủng vaccine phòng bệnh là những phương pháp hữu hiệu để phòng tránh viêm gan A

Viêm gan B & viêm gan C:

Ngược lại với viêm gan A, viêm gan B và viêm gan C là các loại có thể tiến triển lâu dài thành mạn tính và gây ra các bệnh lý trầm trọng tại gan. Đối tượng chính trong lây nhiễm của viêm gan B và viêm gan C là thanh thiếu niên, khi mà chưa nhận thức rõ về hoạt động tình dục & dễ bị sa ngã vào nghiện ngập & sử dụng chung kim tiêm chích.

Viêm gan B & viêm gan C chủ yếu lây lan qua đường máu. Cũng như HIV/AIDS, viêm gan B & C là các bệnh lý lây lan qua đường tình dục.

Trong một vài trường hợp mẹ có thể lây cho con cái viêm gan B & C lúc bé chào đời. Viêm gan B & C cũng lây lan qua những cách thức mà Bạn ít quan tâm để ý đến là sử dụng chung các vật dụng cắt móng tay, dao cạo râu hoặc các loại dụng cụ sắc nhọn khác.

Cũng như HIV/AIDS hoặc các bệnh lây nhiễm khác, viêm gan B & C cũng là một chứng bệnh nghề nghiệp của các nhân viên y tế.

Những gợi ý bên dưới nhằm mục đích phòng tránh lây nhiễm viêm gan B & C:

• Tiêm chủng vaccine phòng bệnh viêm gan B, hiện nay vẫn chưa có vaccine phòng bệnh viêm gan C

• Không được sử dụng chung các dụng cụ cá nhân như bàn chải đánh răng, dao cạo râu, cắt móng tay, kim tiêm

• Không được quan hệ tình dục bừa bãi, nên áp dụng biện pháp an toàn trong tình dục

Các dấu hiệu của viêm gan:

Người bị viêm gan có thể có nhiều trong các dấu hiệu liệt kê bên dưới:

• Mệt mỏi vô cớ

• Xuất hiện các triệu chứng giống như cảm cúm như sốt nhẹ & đau nhức cơ thể

• Vàng da, vàng mắt (phần tròng trắng mắt trở nên vàng)

• Đau tức ở vùng hông, nơi vị trí gan

• Nước tiểu sậm màu

• Phân nhạt màu

• Ngứa ngáy khó chịu

• Giảm cân do chán ăn, mất cảm giác ngon miệng

Vấn đề chẩn đoán, điều trị & phòng tránh:

Việc chẩn đoán xác định có viêm gan hay không là đi xét nghiệm tìm kháng thể tương ứng. Kết quả xét nghiệm trả lời âm tính, có nghĩa là Bạn chưa bị viêm gan, ngược lại nếu dương tính có nghĩa là Bạn đã bị viêm gan. Nếu trong gia đình có người đã bị mắc bệnh viêm gan thì các thành viên còn lại nên đi xét nghiệm và tiêm chủng vaccine. Người bị viêm gan B & C cần thiết phải điều trị triệt để mầm bệnh để tránh các tiến triển mạn tính nguy hiểm như ung thư gan & xơ gan. Các thuốc điều trị viêm gan thường phải được uống mỗi ngày & dài hạn (có thể kéo dài cả năm), do vậy hãy kiên nhẫn tuân thủ theo điều trị của BS.

Chế độ ăn giảm chất béo, thay vào đó là chất đạm & tinh bột. Gia tăng vitamin C & vitamin B có lợi cho cơ thể. Giành thời gian nghỉ ngơi trong giai đoạn cấp của bệnh để gan được thư giãn, ngưng hút thuốc & nhất là cai bỏ bia rượu là những cách giúp hồi phục bệnh nhanh chóng hơn.

Nhìn chung, trên 90% các trường hợp viêm gan siêu vi thường diễn tiến hết triệu chứng trong vòng 4-6 tuần. Số trường hợp còn lại chuyển sang mạn tính và gây tổn hại tế bào gan, tiền đề cho ung thư gan & xơ gan phát triển.