Viêm khớp là bệnh có biểu hiện các khớp bị sưng, đau và hạn chế hoạt động. Bệnh do nhiều nguyên nhân gây ra, trong đó có nguyên nhân từ thức ăn: có những loại thức ăn làm cho bệnh tăng nặng và ngược lại cũng có nhiều loại thực phẩm giúp cho bệnh giảm nhẹ. Vì vậy khi biết dùng những thực phẩm hợp lý sẽ giúp bạn phòng và chữa bệnh viêm khớp hiệu quả.

Những dạng viêm khớp thường gặp

Dùng thực phẩm có tác dụng phòng tránh loãng xương Canxi là một nguyên tố chính yếu cấu thành xương, mỗi ngày cơ thể cần khoảng 1.200mg canxi. Khi xương chắc khoẻ sẽ chống đỡ tốt với quá trình viêm mà giảm bệnh. Thức ăn chứa nhiều canxi bao gồm: sữa, các sản phẩm từ sữa, các loại rau xanh, các loại thủy hải sản như tôm, cua, các loại cá nhỏ để ăn nguyên xương cũng cung cấp một lượng canxi đáng kể. Đậu nành có hoạt chất genistein được xem như là hormon estrogen thực vật, góp phần quan trọng giúp cho xương chắc khỏe. Vận động và tắm nắng thường xuyên cũng giúp tăng tạo vitamin D giúp hấp thu và chuyển hóa canxi trong cơ thể.

- Bệnh gút hay còn gọi là thống phong, do ăn uống các loại thức ăn có nhiều chất đạm như tim, gan, bầu dục..., uống rượu mạnh, cà phê đặc, trà đậm làm hàm lượng acid uric tăng trong máu. Tổn thương hay gặp ở các khớp ngón chân cái, bàn chân, đầu gối... và thường ở người béo.

- Viêm khớp dạng thấp: là một bệnh tự miễn dịch, hay gặp ở người trẻ nhất là phụ nữ, do phản ứng dị ứng trong cơ thể, chủ yếu ảnh hưởng đến các khớp ở bàn tay, bàn chân, cổ tay và mắt cá chân.

- Viêm xương khớp: bệnh xuất hiện vào cuối tuổi trung niên, do tiến trình lão hóa của các khớp. Đối với người già trước tuổi thì quá trình viêm xương khớp cũng xảy ra sớm hơn.

- Viêm khớp nhiễm khuẩn: thường xuất hiện sau khi mắc phải một bệnh nhiễm khuẩn như: bệnh cúm, viêm họng do tụ cầu, liên cầu, nhiễm lậu cầu...

- Viêm đốt sống: bệnh gây viêm các khớp cột sống, gây chèn ép lên các dây thần kinh và phát sinh ra chứng đau ở vùng do dây thần kinh chi phối như: đau dọc theo cánh tay, đau thần kinh liên sườn, đau ở vùng thắt lưng; đau dây thần kinh hông to (thần kinh toạ) lan xuống mông và phía sau cẳng chân...

- Thoái hóa cột sống, các đốt xương sống bị hư tổn, chèn ép các dây thần kinh nằm giữa các đốt sống và gây đau lưng. Nguyên nhân gây thoái hóa cột sống có thể là do viêm nhiễm, do tư thế lao động, thường xuyên mang vác các vật nặng. Thoái hóa bản thân xương cột sống do chứng loãng xương gây ra, gặp ở người cao tuổi.

Việc điều trị các bệnh viêm khớp phải phối hợp cả dùng thuốc và chế độ luyện tập, dinh dưỡng. Trong đó chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng đối với công tác phòng và chữa bệnh.

Các loại thực phẩm chứa nhiều omega-3.

Thức ăn nào giúp phòng chữa bệnh viêm khớp?

Dùng các thực phẩm giàu acid béo có ích:

- Thứ nhất là acid béo omega-3: chất này có tác dụng ngăn chặn phản ứng của hệ miễn dịch gây ra chứng viêm khớp, làm giảm hẳn các triệu chứng viêm đau khớp. Một vài nghiên cứu cho thấy: nếu bệnh nhân bị viêm khớp được sử dụng dầu cá với liều từ 2-5g/ngày, kết quả là các khớp tổn thương bớt cứng và giảm đau rõ rệt. Thực phẩm chứa nhiều acid béo omega-3 là cá, đặc biệt là mỡ cá, các loại cá thu, cá ngừ, các trích, cá mòi, cá trống, cá hồi, tôm, cua, tảo, sinh vật phù du...

Nguồn cung cấp chất béo quý này là khá phong phú, nhưng trước khi muốn dùng bạn nên tuân theo lời khuyên của bác sĩ. Bởi bên cạnh những cái lợi do chất omega -3 mang lại, bạn cũng cần biết rằng khi dùng dầu cá liều cao sẽ bị ảnh hưởng đến quá trình đông máu của cơ thể và tương tác có hại với một số loại thuốc chữa bệnh khác.

Ngoài ra omega-3 còn rất hữu ích cho thai phụ, các bà mẹ đang cho con bú, bệnh nhân tim mạch, viêm gan mạn tính, hen phế quản, bệnh thận IgA, bệnh Crohn, người cao tuổi...

- Thứ hai là acid béo omega-6 GLA (acid gamma-linolenic): có tác dụng ức chế sự sản sinh ra chất gây viêm prostaglandin. Nghiên cứu cho thấy khi dùng với liều 1-3g/ngày cho kết quả khả quan đối với bệnh viêm khớp. Omega - 6 có nhiều trong thịt động vật và hầu hết các loại dầu thực vật.

Người ta còn thấy rằng khi ăn nhiều omega-3 (thủy hải sản) thì omega-3 thay thế omega-6 trong cấu trúc màng của tất cả các tế bào (tế bào thần kinh, hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu, tế bào nội mạc mạch máu, tế bào gan...). Sự cạnh tranh giữa omega-3 và omega-6 đã làm giảm hẳn các chất trung gian gây viêm, các yếu tố làm khởi phát và gây rối loạn miễn dịch. Một chế độ ăn lý tưởng nhất cho sự phát triển và hoạt động của não, cho tế bào, chức năng miễn dịch và bảo vệ của cơ thể là tỷ lệ acid béo không no omega-3/omega-6 là từ 1-3/1.

Cung cấp đầy đủ các vitamin:

Nhờ tác dụng chống ôxy hóa của các vitamin C, D, E và beta-caroten (tiền vitamin A) có thể giúp phòng tránh được một số dạng viêm khớp. Nhiều nghiên cứu cho thấy: vitamin C và D có khả năng làm giảm bệnh viêm xương khớp, chỉ với liều nhỏ dưới 150mg vitamin C (tương đương lượng sinh tố của 2 ly cam vắt) và 400 đơn vị quốc tế (IU) vitamin D/ngày có khả năng làm chậm hẳn sự tiến triển của bệnh viêm khớp gối. Người ta cũng đã chứng minh các thức ăn chứa nhiều vitamin E có tác dụng giảm đau chống viêm. Chất beta-caroten có nhiều trong cà rốt, cà chua, bí đỏ, rau xanh, các loại trái cây, rau củ có màu đỏ cũng có tác dụng giảm viêm khớp. Do đó bệnh nhân viêm khớp các dạng cần bảo đảm chế độ dinh dưỡng đầy đủ các vitamin nói trên, ăn nhiều rau tươi và trái cây chín sẽ có tác dụng phòng và chữa bệnh hiêu quả mà không độc hại.

BS. Ninh Thanh Tùng-skđs

-->đọc tiếp...

Bệnh ung thư có phải do cách ăn uống gây ra không? Ăn uống đầy đủ chất có làm cho bệnh ung thư phát triển mau hơn và khó chữa trị hơn không? Việc ăn kiêng khem sẽ ngăn ung thư tái phát và di căn xa?... 

Vì sao bệnh nhân ung thư thường sụt cân?

Khi bị ung thư, khối bướu gây chán ăn do tác động toàn thân (tiết ra các chất sinh học), ngoài ra còn có các triệu chứng toàn thân như sốt, đau nhức, yếu cơ... Hóa trị và xạ trị thường gây tổn thương niêm mạc miệng hay phản ứng toàn thân làm bệnh nhân thay đổi vị giác, biếng ăn.

 Sự căng thẳng tâm lý sau khi biết mắc ung thư cũng là yếu tố quan trọng gây chán ăn. Tình trạng ít vận động do suy nhược hoặc mất chức năng (do bệnh lý hay điều trị) cũng góp phần gây chán ăn. Bênh cạnh đó, buồn nôn, ói do tác dụng phụ của hóa trị, xạ trị hay do bướu làm tắc nghẽn đường tiêu hóa và việc không ăn uống được do bướu cản trở, tắc nghẽn đường tiêu hóa, phẫu thuật vùng đầu cổ, đường tiêu hóa cũng gây nên tình trạng suy mòn cơ thể. 

Cơ thể của người bệnh còn tăng nhu cầu năng lượng và chất do các tổn thương bướu phát triển, tình trạng sốt, bội nhiễm, phản ứng toàn thân của cơ thể và nhu cầu phục hồi các mô lành sau phẫu thuật, hóa trị, xạ trị. Người ta thường nhận thấy bệnh nhân ung thư thường sụt cân trong và ngay sau quá trình điều trị.

Cần chế độ dinh dưỡng đặc biệt 

Bệnh ung thư là bệnh mãn tính kéo dài và do vậy nhu cầu cũng như chế độ dinh dưỡng cũng thay đổi theo các giai đoạn bệnh. Trong giai đoạn điều trị, bệnh nhân cần chế độ dinh dưỡng cao để bù đắp tình trạng mất cân đối trong cung cầu năng lượng và chất của cơ thể do bệnh lý và quá trình điều trị gây ra. Ngược lại ở giai đoạn hồi phục sau điều trị, bệnh nhân cần chế độ dinh dưỡng hợp lý để duy trì cân bằng thể trọng, tránh thừa cân, và nâng cao chất lượng sống.

Kỹ thuật nuôi ăn bệnh nhân bao gồm hai nhóm nuôi ăn qua đường ruột và ngoài đường ruột. Dinh dưỡng qua đường ruột thường được ưa chuộng hơn vì mang tính tự nhiên, thuận tiện, dễ thực hiện, chi phí thấp, ít biến chứng và do vậy có thể phổ cập cho bệnh nhân và thân nhân họ tự thực hiện chăm sóc tại nhà. Ăn uống qua đường miệng là phương cách hay nhất. Bệnh nhân nên bỏ thuốc lá, hạn chế bia rượu, tăng vận động để cải thiện cảm giác thèm ăn. Bệnh nhân có thể được khuyến cáo chia nhỏ khẩu phần để ăn nhiều lần trong ngày, thức ăn ở dạng dễ hấp thu và lượng dinh dưỡng cao.

Dinh dưỡng cho bệnh nhân ung thư sau điều trị

Sau giai đoạn điều trị và bệnh nhân đã hồi phục, chế độ dinh dưỡng trở sang giai đoạn hợp lý, cân đối, phù hợp cho sức khỏe với mục đích duy trì thể trọng và các hoạt động hằng ngày. Bệnh nhân được khuyến cáo không nên để thừa cân hay béo phì. Nhiều nghiên cứu cho thấy bệnh nhân ung thư thừa cân, béo phì sau điều trị có kết quả sống còn kém hơn bệnh nhân thể trọng ở mức bình thường. Chế độ ăn uống thích hợp còn có tác dụng phòng ngừa sự xuất hiện các ung thư thứ hai có liên quan đến ăn uống như ung thư ruột, ung thư vú,...

(VNDOC 's Blog - Theo báo Thanh niên - TS-BS Vũ Văn Vũ (BV Ung bướu TP. HCM)

-->đọc tiếp...

Người có tuổi như đèn treo trước gió, cơ thể ngày một yếu dần hơn. Tính tình, khẩu vị cũng bỗng nhiên thay đổi. Chính vì thế, họ cũng cần một chế độ dinh dưỡng đặc biệt để hạn chế tối đa, phòng ngừa những bệnh thường dễ xâm nhập.

Đủ về năng lượng

Đủ là không thừa mà cũng không thiếu so với nhu cầu của cơ thể. Để biết là đủ, thừa hay thiếu, nên vận dụng kết hợp nhiều biện pháp:
Điều tra, quan sát bữa ăn hàng ngày của họ.
Tìm hiểu cách tự đánh giá của người có tuổi về cách nuôi dưỡng mình, về cảm giác chung (khỏe, mệt, thiếu sức,...), về sức dẻo dai.
Quan sát sắc thái, vóc dáng đi đứng.
Đối chiếu cân nặng (thể trọng) với chiều cao. Để phòng nhầm lẫn do biến đổi bất thường của cột sống. Tuy có một vài nhược điểm cần đề phòng, phương pháp này có thể giúp chẩn đoán nhanh và sớm trạng thái thiếu nuôi dưỡng, từ đó can thiệp kịp thời và hiệu lực.

Bảo đảm về chất lượng

Có nghĩa là:
Không gây thêm bệnh qua việc ăn uống.
Góp phần duy trì, củng cố chất lượng sự sống khi có tuổi.

Những bệnh cần đề phòng ở người có tuổi
Bệnh huyết áp cao
Bệnh nhiễm mỡ xơ mạch (Atherosclerosis).
Bệnh đái tháo đường (Diabetes Mellitus).

Những thức ăn cần quan tâm, không dùng quá mức cần thiết

- Muối NaCl. Cần nói rõ, không nên yêu cầu người có tuổi ăn lạt hoàn toàn, vì: Không cần thiết; và còn có hại - kiêng muối hoàn toàn sẽ làm cho họ chán ăn, dẫn đến thiếu dinh dưỡng. Ở người cao tuổi, mỗi ngày có thể ăn 3-5g muối (dưới dạng nước chấm, nấu nướng,…) cũng đủ bảo đảm khẩu vị ngon miệng, không nhạt nhẽo. Người có huyết áp cao nên tránh những món quá mặn như: mắm, cá khô, đồ hộp, trứng muối,…

- Hạn chế đường mía (saccharoz) và các loại bánh, kẹo, mứt làm bằng đường. Hạn chế không có nghĩa là cấm tuyệt đối. Nếu thèm ngọt, có thể và nên dùng trái cây chín, mật ong.

- Nên hạn chế mỡ động vật bảo hòa (mỡ heo): Nhưng nên dùng mỡ dầu cá và dầu thực vật (trừ dầu dừa). Tác dụng của dầu thực vật đã được các nhóm dân cư quanh biển Địa Trung Hải biết từ lâu. Những nghiên cứu của Kensell, Sinclair (1952) đã đánh giá tốt dầu thực vật (giảm nguy cơ nhiễm mỡ xơ mạch, không có nguy cơ gây già trước tuổi).

- Một số thức ăn có thể chọn lọc, thay thế, bổ sung khi có điều kiện thuận lợi.

- Người có tuổi dễ bị thiếu các chất đạm, calci, vitamin D, và dễ mắc bệnh về hệ tim mạch. Vì thế các nhà dinh dưỡng học khuyên: Nên dùng cá thay thịt. Khuyến khích dùng nguồn đạm thực vật như: các loại rau tươi họ đậu (đậu đũa, đậu côve, đậu Hà Lan, đậu rồng,…) vì chúng có tác dụng chống táo bón, chống thối rữa trong ruột, giảm cholesterol-huyết. Khuyến khích dùng sữa tươi, sữa chua (yaourt): 250ml sữa tươi (hoặc 2 hũ yaourt) cung cấp 300mg calci. Thiếu calci, thiếu vitamin D dễ bị gãy xương (xẹp đốt sống, gãy cổ xương đùi,...). Để đảm bảo chất lượng, thức ăn phải sạch (không bị ô nhiễm) tươi, mới, được bảo quản đúng cách.

Thực đơn 

Nên đa dạng, phong phú, thay đổi khi có điều kiện. Được như vậy sẽ đạt những lợi điểm sau:
Tránh kéo dài trạng thái thừa chất này, thiếu chất kia.
Có thể chọn lọc theo sở thích.
Tránh nhàm chán, giúp ăn ngon miệng, tiêu hóa, hấp thu tốt.

Cách chế biến thức ăn

Cần bảo vệ giá trị dinh dưỡng - đặc biệt là các vitamin và chất chống oxy hóa. Nghệ thuật nấu nướng, tạo ra những món ăn dễ cảm tình (thơm ngon, hấp dẫn, hợp khẩu vị,…), dễ nhai, dễ nuốt, dễ tiêu hóa, dễ hấp thu.

Theo các nhà dinh dưỡng học Marie Paule Rietsch và M.Demole, khuyến khích dùng các gia vị mà người có tuổi ưa thích (như ớt, tiêu, hành, tỏi, rau thơm,…), vì gia vị giúp cải thiện khẩu vị, chống chán ăn.

Phân chia khẩu phần ăn 

Khẩu phần ăn của người có tuổi nên được chia thành nhiều bữa ăn nhỏ, nhẹ, tránh ăn quá no trong một lần.

Buổi chiều tối không nên ăn quá muộn, vì như vậy sẽ ảnh hưởng đến giấc ngủ, có thể tạo tiền đề cho tai biến mạch não, mạch vành.

Nhà dinh dưỡng học lão khoa J.L.Schlienger khái quát những yêu cầu nêu trên bằng lời khuyên nôm na như sau:

Tự nuôi dưỡng tốt nhất là:
Ăn tất, cái gì cũng ăn.
Ăn đủ.
Ăn ít nhất 3 lần trong một ngày.
Ăn các chất sữa và phô-mai.
Ăn rau cải và trái cây.
Ăn thịt, cá hoặc trứng ít nhất một lần mỗi ngày.
Uống đủ nước: mỗi ngày ít nhất cũng phải 1 lít.
Hạn chế hoặc thận trọng trong việc tiêu thụ các chất sau đây: Mỡ động vật; đường và kẹo bánh làm từ đường; rượu...

GS.TS. Nguyễn Thiện Thành

-->đọc tiếp...

Nghệ thuật tăng tuổi thọ - đó là nghệ thuật tránh làm giảm tuổi thọ”. Làm sao để sống lâu, không chỉ thêm năm tháng cho cuộc đời mà còn phải sống khỏe mạnh, đó không phải là một bí quyết gì cao siêu mà là một nghệ thuật sống và giữ gìn sức khỏe. 

Ai cũng có thể làm được điều trên, nếu chúng ta thực hiện một số lời khuyên sau:

Có một tâm hồn thanh thản

Người ta chỉ sống có một lần, không thể trở lại lần thứ hai. Cuộc sống lại quá ngắn ngủi. Vậy tại sao không dùng thời gian quý báu của mình vào bao công việc có ích mà con người đang rất thiếu thời gian để thực hiện: Lao động, học tập, sinh hoạt nghệ thuật, tình bạn, đời sống gia đình êm ấm…

Giảm mức ăn so với thời trẻ

Nhu cầu năng lượng của người 60 tuổi giảm đi 20%; người trên 70 tuổi giảm đi 30% so với người 25 tuổi. Nhiều người tuy tuổi đã cao nhưng ăn vẫn ngon miệng nên dễ dẫn đến thừa cân, mỡ dắt bọc các cơ quan nội tạng, dẫn đến suy tim, suy gan, suy thận… Cho nên, người cao tuổi phải chú ý giảm thức ăn so với thời trẻ… Trước đây mỗi bữa ăn 3-4 bát cơm, nay chỉ nên ăn 2 bát thậm chí 1 bát. Chú ý theo dõi cân nặng của mình, cân nặng của người cao tuổi không nên vượt quá số cm của chiều cao trừ đi 105. Ví dụ người cao tuổi cao 1,65m, cân nặng không nên vượt quá 60kg.

Tránh ăn quá no, đặc biệt khi có bệnh ở hệ tim mạch

Lưới tuần hoàn ở hệ thống gan của người trên 65 tuổi giảm 40-45% so với lúc 25 tuổi. Ở người cao tuổi, tính đàn hồi của thành mạch giảm và do lòng của động mạch bị hẹp lại, làm cho sức cản ngoại vi ở các thành mạch máu tăng, cơ tim phải co bóp căng hơn trong khi hệ tuần hoàn nuôi cơ tim bị giảm, gây ảnh hưởng đến dinh dưỡng của cơ tim. Hơn nữa, khả năng tự điều chỉnh của cơ thể cũng bị suy giảm, chức năng dự trữ glycogen của tế bào gan cũng giảm. Một bữa ăn quá no là một sự căng thẳng, một gánh nặng quá tải, một stress tiêu hóa có thể dẫn tới những hậu quả tai hại, đặc biệt đối với người bị bệnh tim mạch. 

Giảm đường và muối trong bữa ăn

Đứng đầu các bệnh gây tử vong ở người cao tuổi hiện nay là các bệnh về tim mạch. Nhiều công trình nghiên cứu cho thấy đường có liên quan chặt chẽ với sự phát triển bệnh nhiễm mỡ xơ mạch, có nhiều dẫn chứng trong thực tế đời sống. Dân Eskimô ăn rất nhiều thịt mỡ nhưng không có bệnh xơ vữa động mạch vì họ không ăn đường. Dân Sômali ăn nhiều sữa lạc đà có lượng mỡ rất cao, nhưng cũng không có bệnh xơ vữa động mạch vì ăn rất ít đường. Thổ dân ở miền Nam Italia ăn rất ít đường nên rất ít bị nhồi máu cơ tim, biến chứng của xơ vữa động mạch. Nhiều công trình nghiên cứu cũng cho thấy lượng muối ăn có liên quan chặt chẽ với huyết áp tăng. Cho nên, người cao tuổi không nên ăn nhiều đường, bánh kẹo và cần chú ý ăn nhạt hơn, và uống đủ nước trong ngày.

Ăn nhiều rau tươi, quả chín, thức ăn giàu chất chống oxy hóa

Ở người cao tuổi, sức co bóp của dạ dày giảm, nhu động ruột giảm, dẫn đến tình trạng trệ tháo lưu phân và gây táo bón. Khi táo bón kéo dài, vi sinh vật gây thối rữa phát triển, tạo ra nhiều hơi trong ruột gây đầy bụng. Cơ hoành bị đẩy lên gây khó thở và trở ngại cho hoạt động của cơ tim. Cho nên, người cao tuổi cần chú ý ăn nhiều rau để có chất xơ kích thích nhu động ruột, tránh táo bón. Ăn rau quả cũng góp phần tăng cảm giác no khi ta ăn bớt cơm và điều quan trọng hơn nữa là rau quả cung cấp cho cơ thể các chất dinh dưỡng hết sức quan trọng là các vitamin, các yếu tố vi lượng: K, Mg, Zn, Cu, Fe, Se… và các chất chống oxy hóa. Các chất xơ trong rau quả còn có tác dụng như cái chổi quét chất cholesterol thừa đẩy ra theo phân, giúp cơ thể đề phòng xơ vữa động mạch.

Ăn thêm đậu, lạc, vừng và cá

Ở người cao tuổi, tiêu hóa hấp thu chất đạm kém, khả năng tổng hợp chất đạm của gan cũng kém hơn lúc trẻ nên dễ xảy ra tình trạng thiếu đạm. Ở đậu, lạc, vừng và cá đều có nhiều chất đạm lại có nhiều chất dầu, trong đó có một loại acid béo không no là acid linoleic rất quan trọng trong việc phòng chống tăng cholesterol là chất thường gây ra nhiều hậu quả tim mạch nguy hiểm. Cho nên người cao tuổi nên ăn nhiều món ăn từ đậu tương như đậu phụ, sữa đậu nành, tào phớ… tối thiểu mỗi tuần cần ăn 3 bữa cá. Đậu, lạc, vừng còn có tác dụng phòng chống các bệnh tim mạch và nhất là đậu tương có tác dụng phòng chống cả ung thư là hai bệnh chính gây tử vong ở người cao tuổi.

Gốc tự do và các chất chống oxy hóa

Đối với người cao tuổi, cần chú ý tới hoạt động của các gốc tự do trong cơ thể.

Tổn thương do các gốc tự do gây ra là cơ sở sinh bệnh học của những trạng thái bệnh thường gặp ở những người cao tuổi như: Xơ vữa động mạch, đái tháo đường, ung thư…

Để chống lại các gốc tự do, cần tăng cường các chất chống oxy hóa. Các chất chống oxy hóa có nhiều ở rau quả, bao gồm:

Vitamin E, vitamin C, bêta-caroten, vitamin P, vitamin nhóm B. Các chất màu trong thảo mộc, trong rau quả. Tamin của trà. Các chất khoáng K, Mg, Zn, Cu, Se, Fe. Một số acid hữu cơ.

Uống nước chè, chè xanh, hoa hòe, ăn nhiều rau, đặc biệt là rau lá xanh (rau muống, rau ngót, rau giền, rau đay, rau mùng tơi…) ăn nhiều gia vị (hành, hẹ, húng, diếp cá, lá lốt, rau thơm, rau mùi, rau răm…), ăn củ gia vị (củ tỏi, gừng, riềng, nghệ…) và ăn nhiều quả chín sẽ cung cấp cho cơ thể nhiều vitamin và các chất khoáng, làm cho đội ngũ bảo vệ chất chống oxy hóa trở thành hùng hậu để chống lại các phần tử gây rối là các gốc tự do (FR).
 
Năng vận động

Ngoài chế độ ăn uống, thêm một cách chống lão hóa cơ thể rất có hiệu quả là vận động. 

Vận động chân tay không phải chỉ cần thiết cho cơ bắp, xương, khớp, mà còn tác dụng đến toàn cơ thể. Cơ thể được rèn luyện đều đặn sẽ hoạt động hài hòa, cho ta cảm giác dễ chịu, vui vẻ, trí óc sáng suốt và lao động có năng suất.

Phương pháp tập luyện thích hợp nhất với người cao tuổi là đi bộ và tập thở, thở sâu.

 SK&ĐS

-->đọc tiếp...

Ở người cao tuổi, các hoạt động chuyển hóa và dinh dưỡng có nhiều biến đổi. Cùng với thời gian, việc tiêu thụ năng lượng của cơ thể cũng bị hao mòn, do đó vấn đề ăn uống hợp lý nhằm cung cấp năng lượng và tu bổ những hao mòn, đảm bảo cho các chức năng cơ thể được hoạt động bình thường là việc hết sức quan trọng.

Về nhu cầu năng lượng

Người cao tuổi do hoạt động ít hơn nên khối cơ sẽ giảm đi 1/3 so với thời trẻ. Với người 70 tuổi thì nhu cầu năng lượng giảm đi khoảng 30% so với lúc 20 tuổi. Vì vậy, người cao tuổi phải ăn ít hơn lúc còn trẻ, nếu ăn quá thừa sẽ dễ dẫn đến béo phì. Cần kiểm tra thường xuyên cân nặng cơ thể để giữ cân nặng ở mức tối đa cho phép.

Cách tính cân nặng hợp lý cho cả nam và nữ

Lấy chiều cao tính bằng cm trừ đi 100, rồi lấy 9/10 của trọng lượng đó.

Ví dụ: 1 người cao 150cm, trừ đi 100 còn 50, lấy 9/10 của 50 là 45.

Cách tính trên cho ta trọng lượng nên có, tuy nhiên cũng chỉ có giá trị tương đối để tham khảo. Đối với người cao tuổi, trọng lượng nên có phải thấp hơn trọng lượng đã tính, và xem đó là trọng lượng tối đa cho phép.

Hiện nay Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyên dùng chỉ số khối cơ thể (Body mass index) để đánh giá tình trạng dinh dưỡng.

BMI = Cân nặng (kg) / Chiều cao2 (m).

Theo “The Asia - Pacific Perspective: Redefining Obesity and its treatmen” tháng 2/2000, các tác giả đã đưa ra khuyến nghị về chỉ tiêu phân loại sức khỏe cho cộng đồng các nước châu Á (IDI & WPRO, 2000) như sau:

Nhẹ cân: BMI < 18,5

Bình thường: BMI = 18,5 - 22,9

Thừa cân: BMI ³ 23,0.

Về nhu cầu chất bột đường (Glucid)

Tuổi càng cao, cơ thể càng giảm sức chịu đựng đối với chất ngọt. Vì vậy người cao tuổi phải hạn chế ăn đường, bánh kẹo, uống ít nước ngọt. Nên dùng chất ngọt từ nguồn chất bột như cơm, bánh mì vì các chất ngọt này được tiêu hóa, hấp thu rồi dự trữ ở cơ thể và chỉ giải phóng từ từ vào máu theo nhu cầu hoạt động của cơ thể, do đó không làm tăng đường huyết đột ngột lên cao.

Về chuyển hóa chất béo (Lipid)

Khi cơ thể thừa chất ngọt (Glucid) thì sẽ chuyển thành mỡ dự trữ. Ở người cao tuổi, hoạt động của men lipase phân giải chất mỡ giảm dần và cơ thể có xu hướng thừa mỡ trong máu, cholesterol trong máu tăng là tiền đề dẫn đến vữa xơ động mạch rồi ảnh hưởng đến cơ tim, nặng hơn có thể gây xuất huyết não. Do đó người cao tuổi phải hạn chế chất béo, chủ yếu dùng dầu thực vật vì có nhiều acid béo không no kết hợp với một ít mỡ động vật.

Về chuyển hóa chất đạm (Protid)

Ở người cao tuổi, quá trình tiêu hóa hấp thu chất đạm kém. Nói đến chất đạm người ta thường nghĩ ngay đến thịt. Vấn đề tiêu hóa thịt thường đi đôi với quá trình thối rữa ở đại tràng và là những độc tố không tốt ảnh hưởng đến sức khỏe. Nếu lại bị táo bón, chất độc này không được thải ra ngoài nhanh, lại hấp thu trở lại vào cơ thể gây ra một loại nhiễm độc trường diễn rất có hại. Vì thế người cao tuổi nên hạn chế ăn thịt, nhất là thịt mỡ, mà nên ăn cá vì cá có nhiều chất đạm quý, dễ tiêu, ít gây thối rữa hơn thịt, lại có nhiều aicd béo không no cần thiết như DHA - AH. Cũng nên ăn nhiều chất đạm nguồn gốc thực vật như đậu đỗ, lạc, vừng, đậu phụ vì ít gây thối rữa và chứa nhiều chất xơ, có tác dụng giữ cholesterol thừa trong ống tiêu hóa, sau đó thải ra theo phân.

Chuyển hóa nước - vitamin & muối khoáng

Cần chú ý đề phòng việc thiếu nước ở người cao tuổi, nhất là trong mùa hè cần tăng số lần uống nước. Hoạt động của các gốc tự do có khả năng oxy hóa rất cao, các gốc tự do và những sản phẩm của chúng sau khi gây tổn thương màng tế bào sẽ dẫn đến nhiều tổn thương khác, là cơ sở bệnh sinh của các bệnh lý như vữa xơ động mạch, đái tháo đường, ung thư... Để chống lại các gốc tự do, cần tăng cường sử dụng những chất chống oxy hóa. Các chất này có nhiều ở rau quả bao gồm vitamin E, C, D, vitamin nhóm B, beta-caroten. Ngoài ra còn có trong các chất nền của thảo mộc, trong tanin của chè, các chất khoáng K, Mg, Zn, Cu, Se, Fe và một số acid hữu cơ. Nên uống nước hoa hòe, chè xanh; Ăn nhiều rau, nhất là loại lá xanh (rau muống, ngót, dền...), hành, tỏi, diếp cá, rau thơm... và nhiều quả chín để tăng lượng chất chống oxy hóa.

Cách ăn của người cao tuổi

Tránh ăn quá no, đặc biệt khi có bệnh tim mạch.

Nấu thức ăn mềm và chú ý ăn canh.

Xây dựng thực đơn cho các bữa ăn, thay đổi món ăn giữa các ngày.

Bữa ăn phải bảo đảm đầy đủ chất bột để cung cấp năng lượng, chất đạm béo hỗn hợp (gồm cả động vật và thực vật), rau xanh và hoa quả chín. Về nước uống, chỉ cần uống nước chín hoặc nước chè, hạn chế bia rượu.

Đảm bảo vệ sinh thực phẩm.

Thực phẩm sử dụng hợp lý cho người cao tuổi

Gạo: Tốt nhất là gạo lức ăn với muối vừng, rất béo và ngon. Hoặc chỉ cần gạo dẻo không xát trắng quá.

Khoai củ: Nên ăn ít cơm, thay vào đó là các loại khoai, tuy gây cảm giác no nhưng cung cấp ít năng lượng, không gây béo và có nhiều chất xơ.

Các loại đậu đỗ: Như đậu xanh, đậu đỏ, đậu đen; Đặc biệt là đậu nành có nhiều acid béo không no rất quý và có thể chế biến thành nhiều món như tương, đậu phụ, tàu phớ, sữa đậu nành.

Lạc - vừng: Vừa giàu đạm vừa giàu chất béo.

Rau tươi: Bữa ăn nào cũng nên có, đặc biệt là những loại rau chứa nhiều beta-caroten như cà rốt, rau lá có màu xanh đậm, gấc...

Quả chín: Rất tốt vì cung cấp nhiều vitamin, muối khoáng và chất chống oxy hóa. Đường trong hoa quả là loại đường fructose rất dễ hấp thu.

Thịt cá: Mỗi tuần tối thiểu có ba bữa cá, thịt, bình quân 1kg/tháng.

Trứng: Là món có giá trị dinh dưỡng cao, hấp thu tốt nhưng cũng có nhiều cholesterol, vì vậy chỉ nên ăn 3 quả/tuần. Khi ăn trứng nên dùng kèm sữa vì sữa có nhiều chất lecithin, có thể giúp trung hòa tác dụng của cholesterol.

Sữa: Có nhiều chất dinh dưỡng và độ hấp thu cao. Do người cao tuổi thường có nguy cơ bị loãng xương, vì vậy nên dùng sữa để bổ sung lượng calci và vitamin D. Tốt hơn nữa là dùng sữa chua, ngoài tác dụng bổ dưỡng còn giúp điều hòa bộ máy tiêu hóa.

Muối: Nên dùng dưới 6g NaCl/ngày 

SK&ĐS

-->đọc tiếp...

Khi về già, điều các cụ thường lo nhất là mắt không còn tinh tường như trước. Đối với những người mắc các chứng bệnh khác như tiểu đường, cao huyết áp càng có nhiều nguy cơ giảm thiểu chức năng thị giác...

Người cao tuổi và bệnh mắt

Với các cụ lớn tuổi thì rất sợ bị "đục thủy tinh thể" còn gọi là mắt "cườm". Mắt người bệnh như có mây che, người khác nhìn vào cũng có thể thấy được hạt "cườm" ngay giữa đồng tử. Thường chứng bệnh này bắt đầu xuất hiện ở những nguòi trên 60 tuổi, và mấy năm gần đây đã được chữa trị bằng phẫu thuật rất có hiệu quả, đem lại ánh sáng, trả lại chất lượng đời sống cho bệnh nhân.

Không phải chỉ chờ đến khi mắc bệnh mới chữa trị, các cụ vẫn có thể phòng ngừa bằng chính những thực phẩm hằng ngày với nếp sống lành mạnh

Về ăn uống

Để giữ cho thủy tinh thể luôn trong sáng, ngoài việc ăn theo tháp dinh dưỡng cân đối, nhiều công trình nhấn mạnh là thức ăn cần cung ứng dồi dào ba sinh tố có tính kháng oxy cao là Vitamin C, E, và Bêta-caroten.

Mỗi ngày 1 ly cam vắt 240ml, 2 trái cam hay 150g dâu tây cũng đủ cho nhu cầu vitamin C hằng ngày của người cao tuổi.

• Vitamin C, theo TS. Allen Taylor, phụ trách phân khoa Dinh dưỡng và Lão hóa thủy tinh thể thuộc Trung tâm Dinh dưỡng con người của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ tại Đại Học Tufts ở Boston "rõ ràng làm giảm nguy cơ bị đục thủy tinh thể đối với những người ăn vào nhiều Vitamin C theo bữa ăn của họ ít nhất phải gấp đôi cấp lượng khuyến cáo (RDA): 90mg cho nam, 75mg cho nữ và mức lượng vitamin C cao nhất uống vào không có biểu hiện đối nghịch là 2.000mg. Chỉ với thức ăn, liều gấp 2 RDA có thể là 1 ly cam vắt 240ml, 2 trái cam hay 150g dâu tây Đà Lạt. Cụ nào còn thích hút thuốc cần thêm 35mg để bù lại mức stress oxy hóa cao hơn nguòi không hút.

• Vitamin E, RDA mới được ấn định là 15mg/ngày: Các thức ăn giàu Vitamin E tự nhiên như hạnh nhân (almonds, các sản phẩm từ ngũ cốc có tăng cường Vitamin E (fortified cereals), gạo lức, bơ đậu phọng, hạt hướng dương...

• Bêta-caroten, ngoài cà rốt còn có các rau trái màu vàng cam như: bí đỏ, khoai lang vàng... Các rau trái sau đây thực sự đứng hàng đầu top ten về hàm lượng bêta-caroten trong 100g:

Tên thực phẩm	Bêta-caroten trong 100g thực phẩm
1. Gấc	52520
2. Rau ngót	6650
3. Ớt vàng to	5790
4. Rau húng	5550
5. Tía tô	5520
6. Rau dền cơm	5300
7. Cà rốt	5040
8. Cần tây	5000
9. Rau đay	4560
10. Rau kinh giới	4360

Những nét chính của chế độ ăn cho người cao tuổi dựa vào 4 nhóm thức ăn:

Nhóm thực phẩm	Số phần/ngày	Phần ăn điển hình
Ngũ cốc	4 phần	- 1 lát bánh mì - 1 chén ngũ cốc "ăn liền" - 1/2 chén ngũ cốc nấu chín, nui, cốm khô
Rau/Trái cây	4-10 phần	- 1/2 chén nấu chín hay ép - 1 chén tươi sống
Thịt/Thức ăn thế thịt	2 phần	- 2oz. thịt, cá, gà, vịt (# 57g) - 2 trứng - 2 oz. phô-mai (# 57g) - 1/2 chén phô-mai tươi - 1 chén đậu phộng - 4 muỗng canh bơ đậu phộng
Sữa/Sản phẩm từ sữa	2-3 phần	- 1 ly sữa (8oz. = 225ml) - 1 ly yaourt (8oz. = 225g) - 1/2 lát phô-mai (>40g)

Tháp dinh dưỡng cho người lớn tuổi (trên 70 tuổi) có các điểm đáng lưu ý sau:

• Đáy tháp, trước cả nhóm thực phẩm cơ bản, dành cho nước với biểu tượng 8 ly nước, trong ngày mỗi 2 tiếng cần uống 1 ly nước.

• Vai trò của chất xơ được đề cao. Nhóm thức ăn nào không có sẵn chất xơ có thể bổ sung. Xơ không hòa tan và xơ dạng hòa tan như pectin, Inulin, oligofructose... đều nên thêm vào bữa ăn cho đủ 30g/ngày.

• Các sinh tố, nếu bữa ăn đơn thuần không đem lại đủ thì cần bổ sung thêm, nhất là sinh tố D, A, E, bêta-caroten... do tính cách kháng oxy hóa và chống lại các gốc tự do của chúng.

Những điều cần tránh

• Lạm dụng rượu. Thỉnh thoảng uống một cốc rượu chát 100ml hay một lon bia thì không sao, nhưng thường xuyên thì không nên, vì người nghiện rượu dễ bị đục thủy tinh thể hơn người không bao giờ uống rượu.

• Thuốc lá: Khói thuốc không chỉ làm mờ không gian mà còn có nguy cơ làm đục luôn thủy tinh thể của người hút vì trong khói thuốc hít hay nuốt vào có những chất độc gây tổn thương cho thủy tinh thể.

• Tia cực tím hay bức xạ khác phát ra từ máy chụp hình X-quang hay từ lò vi ba. Khi ra đường, nguòi lớn tuổi bảo vệ mắt nên đội nón có vành che và kính mát có tráng lớp cản tia cực tím (UV protection). Cẩn thận, khi lò vi ba hay máy chụp hình X-quang bật lên cũng nên nhắm mắt lại hay quay về hướng khác, để tránh tia bức xạ xuyên qua thủy tinh thể gây tổn thương.

Khi đau nên dùng thuốc giảm đau như: aspirin, ibuprofen, aceto-minophen (= paracetamol) vì so với người không dùng thuốc giảm đau nguy cơ bị "cườm mắt" của họ chỉ bằng nửa. Đục thủy tinh thể có liên quan tới mức đường huyết cao và bệnh nhân tiểu đường dễ bị "cuòm mắt" hơn người thường. Người ta đã chứng minh rằng các thuốc giảm đau như aspirin có khả năng điều hòa huyết đường lượng, giảm tốc độ cơ thể sử dụng đường.

BS. Nguyễn Lân Đính 

-->đọc tiếp...

Người cao tuổi thường phải có chế độ dinh dưỡng hợp lý, nhưng vấn đề này càng phải chú trọng hơn nữa đối với những người có cholesterol cao.

Những thực phẩm nên tránh

Hạn chế tiếp nhận cholesterol có nhiều trong gan, lòng đỏ trứng, tôm, trứng cá hồi, các chất béo no ở mỡ động vật; tẩy chay các thức ăn chế biến sẵn sẽ là thực đơn hợp lý. Khi mức cholesterol vẫn trên 200mg, lúc đó người bệnh mới cần bác sĩ kê toa.

Theo bác sĩ Nguyễn Lân Đính, mấu chốt của chế độ ăn đặc biệt là cung cấp dưới 30% calo từ chất béo và không quá 10% năng lượng từ các chất béo "no", hay còn gọi là bão hòa (hydrogen), nhằm giới hạn lượng cholesterol đưa vào mỗi ngày từ thức ăn không quá 300mg.

Cách đo như sau: lấy 30% con số lượng calo cơ thể bạn cần hằng ngày, chia cho 9 để ra được số gam chất béo được phép hấp thụ mỗi ngày. Giả sử bạn cần 2000calo/ngày thì 30% của 2000 là 600 calo. 600 calo từ chất béo, chia cho 9 tức là 67g chất béo/ngày.

Bác sĩ Đính đưa ra những khuyến cáo về thực đơn cho người lớn tuổi bị cholesterol máu cao, dựa vào ý kiến của Hội Tim mạch Mỹ, cụ thể:

- Giới hạn chất béo bão hòa. Vì loại này dễ làm tắc động mạch. Nguồn chất béo "no" này chủ yếu là chất béo động vật như: mỡ heo, bơ, mỡ bò và kem sữa bò. Cách tốt nhất là chọn thịt toàn nạc, ăn gà, vịt, hay thịt gia cầm nói chung thì bỏ da. Các thức ăn từ sữa thì nên dùng sữa gầy, bỏ kem. Cũng nên chọn loại yaourt hay phô-mai làm từ sữa gầy.

Có thể bạn chưa biết

MUFA và PUFA đóng vai trò quan trọng trong việc làm giảm tổng cholesterol và cải thiện tỷ lệ giữa loại Cholesterol - HDL (tốt) và Cholesterol - LDL (xấu).


Nên tránh dùng dầu cọ hay dầu dừa, thường không được tách riêng mà còn dưới dạng tiềm ẩn trong nhiều sản phẩm có mặt trên thị trường như: "kem thực vật" để uống với cà phê (coffee creamers, coffee mate), các loại bánh kem, kẹo chocolate (baked goods and chocolate candy.)...

- Gia tăng lượng chất béo có một nối đôi, còn gọi là chất béo có lợi: MUFA (Monounsaturated fatty acid) và PUFA (Polyunsaturated fatty acid) là hai thành phần chính trong chất béo có lợi giúp phòng tránh các bệnh lý tim mạch, đặc biệt ở người lớn tuổi. MUFA và PUFA đóng vai trò quan trọng trong việc làm giảm tổng cholesterol và cải thiện tỷ lệ giữa loại Cholesterol-HDL (tốt) và Cholesterol-LDL (xấu). MUFA và PUFA có nhiều trong các loại dầu olive, dầu hướng dương, dầu đậu nành và các loại sữa đặc chế cho người cao tuổi.

- Dùng dầu có nhiều nối đôi: như dầu bắp, dầu hạt rum (safflower oil), dầu đậu nành và dầu hướng dương, thay thế dầu dừa, dầu cọ.

- Tránh acid béo dạng trans: Đây là loại acid béo phát sinh ra khi ngành hóa thực phẩm hydrogen hóa một phần các loại dầu thực vật lỏng, biến chúng thành dạng cứng đặc, như margarin đóng thành thỏi, thành bánh. Acid béo dạng trans hiện diện trong các loại bánh nướng lò, sản phẩm chiên như: khoai tây lát mỏng chiên giòn, mì ăn liền và nhiều thức ăn công nghiệp chế biến sẵn.

- Nên ăn nhiều cá để thu nhập acid béo hệ Omega-3. Mỡ cá có khả năng bảo vệ tim, mạch. Những loại cá giàu acid béo hệ này gồm cá hồi, cá ngừ, cá mòi, cá trích, và cá thu. Nên ăn vài ba lần mỗi tuần.

- Giới hạn lượng thịt đỏ tiêu thụ mỗi tuần ở mức dưới 255g: thịt bò, ngựa, trâu, cừu, tăng thịt trắng là thịt gà, thịt heo, thịt ếch, cá.

- Tăng lượng chất xơ trong bữa ăn: tác dụng làm hạ Cholesterol như gạo lức, đậu lăng, lúa mạch, rau, trái cây (táo, lê, ổi, mận, cam, và bưởi). Đặc biệt, tỏi có những hoạt chất có khả năng làm hạ cholesterol.

Theo Vnexpress

-->đọc tiếp...

Dinh dưỡng hợp lý ở bất kỳ lứa tuổi nào cũng đều quan trọng. Tuy nhiên, ở người cao tuổi, do thành phần cơ thể thay đổi trong quá trình lão hóa làm mất chiều cao, giảm khối xương, cơ, nước và tăng khối mỡ trong cơ thể... cần có dinh dưỡng để bù đắp, nên vấn đề dinh dưỡng cho người cao tuổi càng trở nên bức thiết và cần được đặc biệt quan tâm.

Đó là nội dung được đề cập tại buổi nói chuyện chuyên đề sức khỏe được tổ chức tại Trung tâm truyền thông giáo dục sức khỏe Tp.HCM ngày 28/9/2006.

Thế nào là dinh dưỡng hợp lý?

Theo TS.BS. Trần Thị Minh Hạnh (Trung tâm Dinh dưỡng TP.HCM), nhu cầu dinh dưỡng trong một ngày ở người cao tuổi về năng lượng là 1900kcal đối với nam và 1800kcal đối với nữ, trong đó có chất protein, calci, sắt, các vitamin A, B1, B2, C...

Để đáp ứng được nhu cầu trên, người cao tuổi cần ăn đủ chất, cụ thể một ngày nên ăn từ 4 đến 6 phần gạo (mỗi phần là 1 chén cơm, 2 lát bánh mì, 1 chén mì luộc); rau từ 200g đến 300g (tương đương 2-3 chén rau luộc); trái cây 2 phần (mỗi phần bằng 1 trái chuối, cam, lê hoặc 1/2 ly nước ép trái cây); thịt cá 2 phần (một phần là 1 miếng sườn, 1 con cá, 1 lát cá thu, 2 cái trứng, 2 bìa đậu hũ); sữa và sản phẩm từ sữa (2 ly). Dầu, đường, nên ăn ít muối.

Dinh dưỡng hợp lý là ăn đa dạng thực phẩm, đủ năng lượng, cân đối các chất (ngũ cốc, đạm, sữa, rau tươi, trái cây chín, nước...). Vận động vừa sức, thường xuyên tham gia hoạt động xã hội. Giảm tối đa rượu, thuốc lá.

Các lưu ý về dinh dưỡng

Người cao tuổi cần phải hạn chế ăn mặn để tránh một số bệnh về tim mạch, không nên ăn mỡ động vật, chỉ nên ăn thịt nạc, cũng không nên ăn quá no, mà nên ăn nhiều bữa trong ngày.

Nên đi bộ 30 phút mỗi ngày để ngăn ngừa bệnh loãng xương, tích mỡ, béo phì, bệnh tim mạch, tiểu đường, đột quỵ, tử vong so7o1m.

Người cao tuổi bệnh nhiều nên phải uống nhiều thuốc. Nhưng cần tuân thủ chỉ định của bác sĩ và dùng cách quãng để tránh các tác dụng phụ của thuốc.

(Phụ nữ CN)

-->đọc tiếp...

Thiếu máu là một trong những vấn đề sức khỏe thường gặp nhất ở người cao tuổi. Nhiều nguyên nhân khác nhau có thể gây ra thiếu máu ở nhóm tuổi này và 5-7% các trường hợp là do thiếu hụt vitamin B12 (cobalamin). 

Thiếu vitamin B12 khá phổ biến ở người cao tuổi nhưng dễ bị bỏ sót do biểu hiện lâm sàng thường không đặc hiệu. Bên cạnh các bệnh lý mãn tính ở đường tiêu hóa như thiếu yếu tố nội ở dạ dày, viêm niêm mạc dạ dày mãn tính, loạn khuẩn đường ruột và bệnh Crohn, sự giảm khả năng giải phóng và hấp thu vitamin B12 từ thức ăn như một biểu hiện của sự lão hóa là nguyên nhân quan trọng gây thiếu B12 ở người cao tuổi.

Vitamin B12 là một trong những nguyên liệu cần thiết cho quá trình sản xuất hồng cầu, thiếu hụt vi chất này có thể cản trở sự trưởng thành của các hồng cầu và gây ra tình trạng thiếu máu trong khoảng 60% các trường hợp. Thiếu máu do thiếu vitamin B12 thường là thiếu máu hồng cầu to, nhưng ở người cao tuổi, kích thước hồng cầu có thể bình thường hoặc nhỏ. Thiếu vitamin B12 được chẩn đoán khi nồng độ cobalamin huyết thanh thấp hơn 258pmol/l.

Việc bổ sung vitamin B12 có thể được thực hiện bằng đường uống hoặc tiêm truyền nhưng đường tiêm truyền có hiệu quả ổn định hơn ở người cao tuổi vì sự hấp thu vitamin B12 qua đường uống ở nhóm tuổi này thường bị giảm sút. Liều dùng tiêm bắp là 1.000mg/ngày trong 7 ngày đầu, một tuần một lần trong một tháng sau đó và duy trì mỗi tháng một lần liên tục trong nhiều tháng. Liều uống là 1.000 - 2.000g vitamin B12 hằng ngày cho đến khi nồng độ vitamin B12 về bình thường, sau đó duy trì liên tục 500-1.000g/ngày. Nếu vitamin B12 được hấp thu tốt ở đường tiêu hóa, việc bổ sung B12 bằng đường uống có hiệu quả tương đương với đường tiêm lại dễ sử dụng và ít gây đau hơn. Đáp ứng điều trị thường xảy ra sau khoảng một tuần với biểu hiện sớm nhất là sự tăng số lượng hồng cầu lưới trong máu ngoại vi. 

Không dùng vitamin B12 cho bệnh nhân có khối u (đặc biệt là ung thư).

(Theo VNDOC's Blog sưu tầm)

-->đọc tiếp...

Chăm sóc người cao tuổi là mối quan tâm không chỉ của mỗi gia đình mà của toàn xã hội. Ngày nay đời sống vật chất văn hóa, tinh thần có nhiều tiến bộ và sự phát triển nhanh của y học, tuổi thọ của người cao tuổi được nâng lên, chất lượng sống của người cao tuổi được quan tâm hơn rất nhiều. Trong mỗi gia đình ở Việt Nam người cao tuổi được quan niệm như là nguồn cội, phúc đức, và là niềm tự hào của con cháu…

Tuy nhiên, tuổi cao cũng có nhiều phiền phức nhất định và cũng dễ mắc các trọng bệnh có tính chất cấp tính hoặc mãn tính do đặc điểm của tuổi tác như: Thoái hóa khớp, bệnh tim mạch, đục thủy tinh thể, Alzheimer, ung thư… Chưa kể đến cả sự thay đổi tâm tính, hay tủi thân, khó thích nghi… Vì vậy để người cao tuổi có thể sống vui khỏe cần duy trì cho các cụ những điều kiện chế độ sau:

Khám sức khỏe định kỳ: 

Người cao tuổi dễ mắc một số bệnh như: thiểu năng mạch vành, tăng huyết áp, thoái hóa khớp, loãng xương, đục thủy tinh thể… là nguy cơ của đột quỵ, nhồi máu cơ tim, gãy xương, mù lòa… vì vậy cần phải có những kỳ kiểm tra sức khỏe toàn diện nhằm phát hiện và điều trị sớm khi bệnh còn nhẹ để hạn chế các biến chứng, tai biến có thể xảy ra.

Duy trì chế độ luyện tập thể thao điều độ: 

Người cao tuổi cần phải vận động để sự lưu thông điều hòa các mạch máu trong cơ thể, hạn chế sự lắng đọng các phân tử cholesterol ở thành mạch máu - nguyên nhân chính gây xơ vữa mạch máu và những bệnh về tim mạch. Sự vận động vừa có tác dụng sử dụng hết những năng lượng dư thừa, đổi mới, trẻ hóa tổ chức và phòng chống bệnh loãng xương tạo cho đầu óc thư thái, tỉnh táo, làm chậm quá trình tiến triển tới bệnh Alzheimer, teo cơ, thoái hóa khớp… 

Chế độ luyện tập vận động cần phù hợp theo khả năng, không nên gắng sức thái quá: Các động tác thể dục và vận động ở người cao tuổi có thể là: Đi bộ, tập thái cực quyền, các động tác thể dục thể thao tại chỗ thông thường hay các bài tập khí công, thiền…

Chăm sóc giấc ngủ: 

Giấc ngủ rất quan trọng vì người cao tuổi khó thích nghi, dễ mất ngủ hoặc rối loạn giấc ngủ. Sự mất ngủ và căng thẳng thường dẫn đến những nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim, thiểu năng mạch vành gây thiếu máu cơ tim ở những người có tiền căn bệnh tăng huyết áp, xơ vữa động mạch. Để người cao tuổi có những giấc ngủ ngon, nhẹ nhàng nên tạo ra một không gian tình cảm ổn định, thoải mái, vui vẻ, thỏa mãn về tinh thần. Tránh mọi sự kích thích như: Lo lắng, buồn phiền, căng thẳng.

Có thể bạn chưa biết

Duy trì chế độ ăn đều đặn cho người cao tuổi là điều rất cần thiết để tăng sức đề kháng cũng như tránh được những tình huống không đáng có như: Hạ đường huyết do đói, bội thực, rối loạn tiêu hóa do ăn quá no…


Tránh hút thuốc lá, uống cà phê, trà đặc sau 16 giờ. Sắp xếp cho người cao tuổi đi ngủ đúng giờ và ngủ đủ thời gian. Phòng ngủ yên tĩnh, thoáng, đủ ấm và ánh sáng phù hợp, tránh gió lùa về mùa đông.

Có thể sử dụng một số thức ăn, trà uống giúp người cao tuổi dễ đi vào giấc ngủ như: Canh hoa thiên lý, nước ép cà chua trộn mật ong, trà tâm sen, hạt thảo quyết minh… Đặc biệt chú ý không nên lạm dụng thuốc ngủ.

Chế độ ăn: 

Hạn chế ăn mặn, đủ về số lượng và chất lượng, dễ tiêu hóa, nhiều chất xơ và đa dạng hóa các thức ăn. Nên dùng các loại thực phẩm như: Vừng (mè), đậu đen, đậu xanh, đậu tương, mộc nhĩ, gạo lức, là những thực phẩm có nhiều chất xơ, dễ tiêu, giàu dinh dưỡng và các chất chống lão hóa, chống táo bón.

Không ăn quá no, các chất cay, nóng như: Tiêu, ớt, rượu mạnh… Nên hạn chế các thức ăn có tính lạnh như: Cua, ốc, thịt trâu, dưa hấu chỉ ăn vừa phải.

Nên ăn đúng giờ, ăn các loại hoa quả, các loại trà và thức ăn như: Dâu chín, chuối tiêu, nước cam ngọt, mộc nhĩ, trà hoa hòe, hoa cúc…

Những người có bệnh mãn tính như: Tiểu đường, tăng huyết áp, bệnh thận, tim mạch… nên tuân thủ chế độ ăn theo lời khuyên của thầy thuốc.

(SK&ĐS)

-->đọc tiếp...

Phụ nữ cao tuổi nên ăn ngô, bí đỏ và các loại rau củ có sắc tố màu vàng để ngăn ngừa giảm thị lực do tuổi tác, đó là lời khuyên của các nhà khoa học Mỹ.

Các nhà khoa học tại Trường Đại học Wisconsin (Mỹ) và nhóm nghiên cứu các bệnh về mắt liên quan đến tuổi tác (CAREDS) cho biết trong các loại rau củ này có chứa carotenoid và chính chất này giúp giảm nguy cơ suy giảm thị lực do tuổi già (AMD). 

Họ đã nghiên cứu trên 1.787 phụ nữ từ 50-79 tuổi ở Wisconsin và Oregon. Tất cả những người này đều được lấy mẫu máu để đo lượng carotenoid và chụp ảnh võng mạc để xác định AMD. Những người này cũng phải trả lời bảng câu hỏi về chế độ ăn của mình trong thời gian 15 năm trước khi nghiên cứu bắt đầu. 

Kết quả nhóm nghiên cứu phát hiện những phụ nữ dưới 75 tuổi tiêu thụ đều đặn carotenoid trong thời gian 15 năm này - không mắc AMD hay bệnh mãn tính, tim mạch, tiểu đường hay cao huyết áp - ít có nguy cơ mắc AMD hơn so với nhóm còn lại. 

AMD là nguyên nhân dẫn đến bệnh mù lòa thường xảy ra ở người cao tuổi, nhất là phụ nữ. Hiện nay không có biện pháp chữa khỏi AMD, và việc điều trị hiện tại chỉ có tác dụng làm chậm lại quá trình bệnh. 

Từ nghiên cứu trên, các nhà khoa học khuyên phụ nữ cao tuổi nên ăn nhiều các loại rau củ giàu carotenoid để có thể làm chậm quá trình giảm thị lực và dẫn tới mù lòa. Carotenoid có nhiều trong lòng đỏ trứng gà, bông cải xanh, đậu, cải xoăn, rau bina, củ cải, đặc biệt là trong ngô và bí đỏ. 

(Theo VNDOC's Blog sưu tầm)

-->đọc tiếp...

Khi về già, các hoạt động của con người thường bị giảm đi khoảng 1/3 so với thời trẻ, kèm theo sự thụ cảm cũng giảm như mắt mờ, chân chậm, tai nghễnh ngãng. Cùng với các hoạt động của các cơ quan chức năng khác, nhu cầu dinh dưỡng của người cao tuổi cũng có nhiều thay đổi và suy yếu dần do thời gian. Vậy làm thế nào để có chế độ dinh dưỡng hợp lý? 

Lựa chọn thực phẩm phù hợp

Nhu cầu năng lượng của con người giảm đi theo thời gian, khi về già, người cao tuổi ăn ít hơn so với lúc trẻ. Tuy nhiên, có nhiều người khi ăn vẫn thấy ngon miệng, không giảm chế độ ăn nên mắc các bệnh như béo phì, tăng huyết áp... Vì vậy, khi về già người cao tuổi nên ăn ít hơn, chọn lựa các thực phẩm phù hợp. Các sinh tố và muối khoáng cần cho sự hoạt động của cơ thể có sẵn trong các thực phẩm chúng ta ăn vào hằng ngày. Nên hạn chế ăn ngọt như bánh kẹo, đường. Chất ngọt là chất cung cấp năng lượng cho cơ thể và hấp thu vào máu rất nhanh, buộc tụy phải hoạt động nhiều xuất tiết ra insulin gây bệnh tiểu đường. Khi cơ thể thừa chất ngọt sẽ chuyển thành mỡ dự trữ. Ở người cao tuổi, hoạt động men lipase phân giải chất mỡ giảm theo tuổi và sẽ có xu hướng thừa mỡ trong máu, dẫn đến vữa xơ động mạch, nhồi máu cơ tim... Vì thế, chế độ ăn nhạt là phù hợp hơn cả cho người cao tuổi. Bên cạnh đó nên chọn các loại thực phẩm dưới đây:

Nên ăn nhiều đậu, lạc, vừng khoai củ các loại: Tốt nhất nên ăn gạo lức và có thể thay thế bằng gạo dẻo, gạo toàn phần không mốc và không xát quá trắng. Việc tiêu hóa, hấp thu các chất đạm đối với người cao tuổi rất kém nên việc ăn uống bổ sung chất béo, chất đạm từ thực vật như lạc, đậu và vừng là rất quan trọng. Đặc biệt là các chế phẩm từ đậu nành (đậu tương) như tào phớ, đậu phụ, giá đậu nành... Vì trong đậu nành có nhiều acid béo không no, lại là thực phẩm dễ trồng, bên cạnh đó, đậu nành còn có tác dụng phòng chống ung thư.

Có thể bạn chưa biết

Rau quả tươi cung cấp vitamin các loại, các yếu tố vi lượng và các chất chống oxy hóa – các chất dinh dưỡng mà người cao tuổi cần bổ sung.

Ăn nhiều rau quả tươi, chín: Đối với người cao tuổi, táo bón luôn là nỗi "bức xúc". Táo bón ở người cao tuổi là do ít vận động, ăn không đủ chất xơ, uống không đủ nước, sức co bóp của dạ dày giảm, nhu động ruột cũng giảm... Vì vậy, người cao tuổi nên chú ý ăn nhiều rau tươi, quả chín trong bữa ăn để bổ sung chất xơ nhằm kích thích nhu động ruột tránh gây táo bón. Các thực phẩm nên ăn: cà chua (giảm nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt), bắp cải, súp lơ (chống ung thư bàng quang)...

Ăn nhiều cá, uống sữa: Đối với người cao tuổi, nên hạn chế ăn thịt và tăng cường ăn cá, tốt nhất nên ăn cả xương cá để có thêm canxi, phòng xốp và loãng xương. Sữa chua rất tốt cho mọi lứa tuổi đặc biệt là người già, nó có tác dụng điều hòa hoạt động của bộ máy tiêu hóa.

Nguyên tắc ăn uống ở người cao tuổi

Dinh dưỡng phù hợp của người cao tuổi ngoài việc lựa chọn thực phẩm, khẩu phần ăn thì việc ăn đúng, ăn đủ rất quan trọng. Tránh để người già ăn quá no, ăn thức ăn cứng – đó là một gánh nặng quá tải cho hệ thống tiêu hóa dẫn tới những hậu quả đáng tiếc, nhất là những người có bệnh tim mạch. Khi chế biến thức ăn hằng ngày, nhất định phải có canh (theo mùa). Vì canh vừa cung cấp nước lại bổ sung các chất dinh dưỡng cho cơ thể. Thức ăn phải chế biến dưới dạng ninh nhừ, thái nhỏ, hấp..., bảo đảm ăn đúng giờ, nhai kỹ, nuốt chậm. Người già cũng không nên ăn mặn vì như thế cơ thể sẽ có lượng muối dư làm ảnh hưởng tới tim, thận...

Rèn luyện thể chất

Khi về già, người cao tuổi sẽ mắc rất nhiều bệnh như tăng huyết áp, tim mạch, suy giảm trí nhớ, rối loạn tuần hoàn não... Việc vận động cơ thể là rất quan trọng. Người cao tuổi nên rèn luyện cơ thể bằng cách đi bộ 1-2 giờ hằng ngày, lựa chọn phương pháp tập luyện thích hợp cho từng người và từng bệnh. Bên cạnh đó, một tinh thần thoải mái, một tâm hồn thanh thản, một lối sống lành mạnh sẽ là phương thuốc diệu kỳ giúp cho người cao tuổi sống lâu, sống khỏe.

ThS. Hoàng Hùng (SK&ĐS)

-->đọc tiếp...

Ngoài chất đạm (protid) có giá trị sinh học cao, trứng còn chứa nhiều canxi, sắt, vitamin A là những chất rất cần cho người cao tuổi. 

Nhiều người cũng ngại ở trứng có chứa nhiều cholesterol là những chất không tốt cho bệnh tim mạch mà người già thường hay mắc phải như: bệnh xơ vữa động mạch, tăng huyết áp. Nhưng ở trứng cũng có lecithin giúp cho quá trình chuyển hóa cholesterol. 

Chính vì vậy cần dung hòa những ưu điểm và hạn chế của trứng đối với sức khoẻ người cao tuổi. Không nên ăn nhiều và cũng không nên kiêng hẳn. Mỗi tuần nên có 3 quả trứng trong khẩu phần ăn là được. 

Người cao tuổi không nên ăn mỡ, chỉ nên ăn dầu thực vật? 

Về khía cạnh sinh năng lượng thì dầu và mỡ đều cung cấp 9kcal như nhau. Mặt khác người cao tuổi nhưng vẫn khỏe mạnh, không bị béo phì, không mắc bệnh tim mạch, mỡ máu không cao thì tại sao lại không ăn được mỡ? 

Tỷ lệ năng lượng do chất béo (lipit) cung cấp ở các nước phát triển chiếm từ 25-30% tổng số năng lượng khẩu phần. Riêng ở nước ta, theo "Bảng nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị cho người Việt Nam", thì năng lượng do lipid cung cấp đạt từ 20% tổng số năng lượng khẩu phần.

Điều đó có nghĩa là, hiện nay, bữa ăn của chúng ta còn thiếu chất béo, nhất là nhiều vùng ở nông thôn, do đó không nên đề cao dầu thực vật mà bỏ qua mỡ động vật. 

Tỷ lệ mỡ động vật nên chiếm 30 - 50% tổng số lipid là được, vì mỡ động vật như lipid của sữa và trứng có giá trị sinh học cao, rất cần cho cơ thể. Mặt khác dầu thực vật do có nhiều acid béo chưa no nên cũng dễ bị oxy hóa tạo thành những chất độc hại không tốt cho sức khoẻ.

(Theo VNDOC's Blog sưu tầm)

-->đọc tiếp...

Chúng ta mới chỉ nghe tới việc bổ sung canxi cho trẻ em mà ít thấy nói tới việc bổ sung canxi cho người cao tuổi. Vậy, bổ sung canxi cho người cao tuổi như thế nào và nó có quan trọng không?

Ở người cao tuổi có nhiều lý do khiến cho sự hấp thu canxi giảm, sự bài tiết canxi lại tăng lên làm cho tổng lượng canxi của cơ thể giảm. Thiếu canxi dẫn đến bệnh loãng xương, mật độ xương giảm, xương xốp giòn, dễ bị gãy... Vì vậy việc bổ sung canxi cho người cao tuổi là cần thiết.

Trước hết nên bổ sung canxi bằng thực phẩm như ăn thức ăn giàu canxi và dễ hấp thu (sữa bò, đậu nành, vừng, tôm, cá, cua, sò), ăn nhiều thức ăn giàu vitamin D (lòng đỏ trứng, gan động vật, cá hồi), nên ra nắng nhiều hơn vào buổi sớm...

Trường hợp bổ sung bằng thức ăn không đủ có thể bổ sung thêm bằng thuốc. Các sản phẩm chứa canxi và vitamin D hiện có rất nhiều. Tuy nhiên việc bổ sung như thế nào và liều lượng ra sao cần phải có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa, không nên tự ý sử dụng.

Theo Sức khỏe & Đời sống

-->đọc tiếp...

-->đọc tiếp...

Người cao tuổi thường phải có chế độ dinh dưỡng hợp lý, nhưng vấn đề này càng phải chú trọng hơn nữa đối với những người có cholesterol cao.

Những thực phẩm nên tránh

Hạn chế tiếp nhận cholesterol có nhiều trong gan, lòng đỏ trứng, tôm, trứng cá hồi, các chất béo no ở mỡ động vật; tẩy chay các thức ăn chế biến sẵn sẽ là thực đơn hợp lý. Khi mức cholesterol vẫn trên 200mg, lúc đó người bệnh mới cần bác sĩ kê toa.

Theo bác sĩ Nguyễn Lân Đính, mấu chốt của chế độ ăn đặc biệt là cung cấp dưới 30% calo từ chất béo và không quá 10% năng lượng từ các chất béo "no", hay còn gọi là bão hòa (hydrogen), nhằm giới hạn lượng cholesterol đưa vào mỗi ngày từ thức ăn không quá 300mg.

Cách đo như sau: lấy 30% con số lượng calo cơ thể bạn cần hằng ngày, chia cho 9 để ra được số gam chất béo được phép hấp thụ mỗi ngày. Giả sử bạn cần 2000calo/ngày thì 30% của 2000 là 600 calo. 600 calo từ chất béo, chia cho 9 tức là 67g chất béo/ngày.

Bác sĩ Đính đưa ra những khuyến cáo về thực đơn cho người lớn tuổi bị cholesterol máu cao, dựa vào ý kiến của Hội Tim mạch Mỹ, cụ thể:

- Giới hạn chất béo bão hòa. Vì loại này dễ làm tắc động mạch. Nguồn chất béo "no" này chủ yếu là chất béo động vật như: mỡ heo, bơ, mỡ bò và kem sữa bò. Cách tốt nhất là chọn thịt toàn nạc, ăn gà, vịt, hay thịt gia cầm nói chung thì bỏ da. Các thức ăn từ sữa thì nên dùng sữa gầy, bỏ kem. Cũng nên chọn loại yaourt hay phô-mai làm từ sữa gầy.

Có thể bạn chưa biết

MUFA và PUFA đóng vai trò quan trọng trong việc làm giảm tổng cholesterol và cải thiện tỷ lệ giữa loại Cholesterol - HDL (tốt) và Cholesterol - LDL (xấu).

Nên tránh dùng dầu cọ hay dầu dừa, thường không được tách riêng mà còn dưới dạng tiềm ẩn trong nhiều sản phẩm có mặt trên thị trường như: "kem thực vật" để uống với cà phê (coffee creamers, coffee mate), các loại bánh kem, kẹo chocolate (baked goods and chocolate candy.)...

- Gia tăng lượng chất béo có một nối đôi, còn gọi là chất béo có lợi: MUFA (Monounsaturated fatty acid) và PUFA (Polyunsaturated fatty acid) là hai thành phần chính trong chất béo có lợi giúp phòng tránh các bệnh lý tim mạch, đặc biệt ở người lớn tuổi. MUFA và PUFA đóng vai trò quan trọng trong việc làm giảm tổng cholesterol và cải thiện tỷ lệ giữa loại Cholesterol-HDL (tốt) và Cholesterol-LDL (xấu). MUFA và PUFA có nhiều trong các loại dầu olive, dầu hướng dương, dầu đậu nành và các loại sữa đặc chế cho người cao tuổi.

- Dùng dầu có nhiều nối đôi: như dầu bắp, dầu hạt rum (safflower oil), dầu đậu nành và dầu hướng dương, thay thế dầu dừa, dầu cọ.

- Tránh acid béo dạng trans: Đây là loại acid béo phát sinh ra khi ngành hóa thực phẩm hydrogen hóa một phần các loại dầu thực vật lỏng, biến chúng thành dạng cứng đặc, như margarin đóng thành thỏi, thành bánh. Acid béo dạng trans hiện diện trong các loại bánh nướng lò, sản phẩm chiên như: khoai tây lát mỏng chiên giòn, mì ăn liền và nhiều thức ăn công nghiệp chế biến sẵn.

- Nên ăn nhiều cá để thu nhập acid béo hệ Omega-3. Mỡ cá có khả năng bảo vệ tim, mạch. Những loại cá giàu acid béo hệ này gồm cá hồi, cá ngừ, cá mòi, cá trích, và cá thu. Nên ăn vài ba lần mỗi tuần.

- Giới hạn lượng thịt đỏ tiêu thụ mỗi tuần ở mức dưới 255g: thịt bò, ngựa, trâu, cừu, tăng thịt trắng là thịt gà, thịt heo, thịt ếch, cá.

- Tăng lượng chất xơ trong bữa ăn: tác dụng làm hạ Cholesterol như gạo lức, đậu lăng, lúa mạch, rau, trái cây (táo, lê, ổi, mận, cam, và bưởi). Đặc biệt, tỏi có những hoạt chất có khả năng làm hạ cholesterol.

Theo Vnexpress

-->đọc tiếp...

Dinh dưỡng hợp lý ở bất kỳ lứa tuổi nào cũng đều quan trọng. Tuy nhiên, ở người cao tuổi, do thành phần cơ thể thay đổi trong quá trình lão hóa làm mất chiều cao, giảm khối xương, cơ, nước và tăng khối mỡ trong cơ thể... cần có dinh dưỡng để bù đắp, nên vấn đề dinh dưỡng cho người cao tuổi càng trở nên bức thiết và cần được đặc biệt quan tâm.

Đó là nội dung được đề cập tại buổi nói chuyện chuyên đề sức khỏe được tổ chức tại Trung tâm truyền thông giáo dục sức khỏe Tp.HCM ngày 28/9/2006.

Thế nào là dinh dưỡng hợp lý?

Theo TS.BS. Trần Thị Minh Hạnh (Trung tâm Dinh dưỡng TP.HCM), nhu cầu dinh dưỡng trong một ngày ở người cao tuổi về năng lượng là 1900kcal đối với nam và 1800kcal đối với nữ, trong đó có chất protein, calci, sắt, các vitamin A, B1, B2, C...

Để đáp ứng được nhu cầu trên, người cao tuổi cần ăn đủ chất, cụ thể một ngày nên ăn từ 4 đến 6 phần gạo (mỗi phần là 1 chén cơm, 2 lát bánh mì, 1 chén mì luộc); rau từ 200g đến 300g (tương đương 2-3 chén rau luộc); trái cây 2 phần (mỗi phần bằng 1 trái chuối, cam, lê hoặc 1/2 ly nước ép trái cây); thịt cá 2 phần (một phần là 1 miếng sườn, 1 con cá, 1 lát cá thu, 2 cái trứng, 2 bìa đậu hũ); sữa và sản phẩm từ sữa (2 ly). Dầu, đường, nên ăn ít muối.

Dinh dưỡng hợp lý là ăn đa dạng thực phẩm, đủ năng lượng, cân đối các chất (ngũ cốc, đạm, sữa, rau tươi, trái cây chín, nước...). Vận động vừa sức, thường xuyên tham gia hoạt động xã hội. Giảm tối đa rượu, thuốc lá.

Các lưu ý về dinh dưỡng

Người cao tuổi cần phải hạn chế ăn mặn để tránh một số bệnh về tim mạch, không nên ăn mỡ động vật, chỉ nên ăn thịt nạc, cũng không nên ăn quá no, mà nên ăn nhiều bữa trong ngày.

Nên đi bộ 30 phút mỗi ngày để ngăn ngừa bệnh loãng xương, tích mỡ, béo phì, bệnh tim mạch, tiểu đường, đột quỵ, tử vong so7o1m.

Người cao tuổi bệnh nhiều nên phải uống nhiều thuốc. Nhưng cần tuân thủ chỉ định của bác sĩ và dùng cách quãng để tránh các tác dụng phụ của thuốc.

(Phụ nữ CN)

-->đọc tiếp...

Nếu bạn đang buồn hay áp lực từ công việc làm bạn mệt mỏi thì hãy nhanh chân ra chợ mua ngay một nhánh chuối vàng ươm về nhà và ăn nhé. Chắc chắn, bạn sẽ thấy “ cuộc đời vẫn đẹp sao…” ngay mà. Bạn đừng tưởng là tôi đùa nhé!

Mặc dù trông có vẻ hết sức bình thường nhưng công dụng của nó thì không bình thường tí nào, nếu không muốn nói là kỳ diệu đó bạn ạ! Hãy xem các nhà nghiên cứu về dinh dưỡng ở Bethesda, Hoa Kỳ nói gì nhé. Họ khẳng định “chuối là một trong các món ăn bổ dưỡng nhất của loài người”. Còn Tổ chức Y tế Thế giới thì sao? Họ gọi chuối với cái tên kỳ lạ “trái của cuộc sống”.

Nhưng vì sao chuối lại được gán cho những cái tên độc đáo như thế. Chúng ta hãy bắt đầu…

Trên thế giới có khoảng 300 loại chuối khác nhau. Lịch sử của chuối bắt nguồn từ khoảng 500 trước công nguyên. Alexander Đại Đế đã đề cập đến chuối trong cuộc chinh phạt của mình. Theo nền văn minh Hy Lạp xưa, chuối được gọi là “ thực phẩm của sự khôn ngoan”. Chuối giàu kali, canxi, mangiê, photpho và sắt cũng như có nhiều loại vitamin khác nhau bao gồm vitamin A, C, thiamine, riboflavin và niacin cùng với sự hiện diện của 8 loại axit amin thiết yếu.

Tryptopan có trong chuối mà cơ thể chuyển đổi thành serotonin sẽ giúp bạn cảm thấy vui vẻ, thư giãn, tư duy trong chiều hướng lạc quan yêu đời.

Chính nhờ hàm lượng kali dồi dào mà chuối là nguồn nhiên liệu tốt cho não vì chúng không những giúp bạn tập trung và suy nghĩ minh mẫn hơn mà còn là một chất khoáng rất cần thiết giúp bình ổn chứng ợ nóng, đưa ôxy lên não và điều chỉnh lượng nước cân bằng trong cơ thể, giúp giảm stress. Song song đó, sự kết hợp giữa sự giàu kali và hàm lượng muối thấp cũng tạo nên một công năng đặc biệt cho chuối đó là làm huyết áp ở trạng thái ổn định. Lượng sắt nhiều cũng giúp giảm bệnh thiếu máu bằng cách kích thích sản sinh ra hemoglobin.

Và nếu trong nhà của bạn, có thai phụ đang ốm nghén thì đừng quên cho ăn chuối. Kali trong chuối sẽ giúp giảm buồn nôn hiệu quả đó. Bên cạnh đó, cũng nhờ tỷ lệ hợp lý giữa mangiê và canxi, nên chuối có khả năng điều hoà quy trình dẫn truyền thần kinh của cơ tim, giảm đột quỵ.

Hơn nữa, chuối còn là loại trái cây chứa đường tự nhiên, những loại đường này có tác dụng kích thích não, làm bạn có thể nhớ lại các thông tin chóng hơn và suy nghĩ chóng hơn.

Ngoài ra, chuối giàu chất xơ, có khả năng hấp thu nước và cho bạn cảm giác no, rất tốt cho những người đang cố gắng giảm cân. Và một khám phá gần đây cho biết chuối còn có khả năng hưng phấn chức năng sinh dục trong ý nghĩa toàn diện, có trước có sau. Theo nhiều nhà nghiên cứu, hoạt chất trong chuối không chỉ làm tăng hứng thú về chuyện trong phòng the, mà còn thu ngắn thời gian trở lại sân đấu của người hiểu hết cái hay của trái chuối. Và còn biết bao bí ẩn khác nữa mà các nhà khoa học đang tìm kiếm. Vậy thì, còn chần chờ gì nữa. Hãy ăn chuối ngay khi bạn có thể….

Cuối cùng, bạn phải hết sức lưu ý trong quá trình bảo quản chuối, nên giữ chuối ở nơi thoáng mát tự nhiên. Chuối sẽ mất hết tác dụng nếu giữ trong tủ lạnh hay ngăn đá. Và cũng nhớ đừng lột vỏ quá sớm nếu muốn tận dụng thành phần sinh học của chuối. Khi mua chuối, bạn nên chọn chuối có vỏ vàng với điểm nhỏ li ti màu nâu. Trái lại, chuối cho dù còn tươi nhưng trên vỏ có nhiều mảng lớn màu đen thì không còn tác dụng dược lý cũng như dinh dưỡng.

-->đọc tiếp...

Nếu tóc rụng nhiều, bạn nên tăng lượng thịt nạc trong bữa ăn. Chất kẽm trong thịt nạc giúp ngăn chặn hiện tượng này.

Việc ăn nhiều thịt nạc không thể ngăn chặn triệt để chứng rụng tóc, nhưng có thể làm chậm quá trình này, theo nghiên cứu của các nhà khoa học Australia. Những người hay ăn thịt nạc ít bị hói đầu hơn người thích ăn thịt mỡ.

Sau đây là một số phát hiện lý thú khác về khả năng chữa bệnh của các thực phẩm thông dụng:

1-2 ly rượu nho giúp chống tiêu chảy

Trong rượu nho (cả rượu nho đỏ và nho trắng) chứa một chất rất hiệu quả cho việc điều trị tiêu chảy. Để khống chế chứng này, bạn hãy uống một đến hai ly rượu nho, hiệu quả không thua việc uống các loại thuốc chuyên dùng.

Hô hấp không tốt, nên ăn cá mỗi tuần

Magiê góp phần cải thiện hoạt động của phổi, đồng thời làm giảm các bệnh về hô hấp. Những nghiên cứu gần đây cho thấy, các bệnh nhân mắc chứng hen suyễn do thiếu magiê nếu chú ý thực hiện chế độ ăn bổ sung chất này thì sức khỏe sẽ hồi phục rất nhanh. Ngoài cá thì các loại hải sản khác hoặc rau bó xôi cũng chứa một lượng magiê rất phong phú.

Rau xào thập cẩm cho người đau khớp

Càng ăn nhiều rau đã nấu chín, nguy cơ bị viêm khớp càng giảm, theo phát hiện của các nhà nghiên cứu Hy Lạp. Sau khi phân tích thực đơn hằng ngày, mối quan hệ giữa chế độ ăn và sức khỏe của người tình nguyện, họ nhận thấy nguy cơ viêm khớp ở những người ăn nhiều rau đã nấu chín thấp hơn những người không hay ăn đến 75%.

Bưởi chữa chảy máu khi đánh răng

Nướu răng chảy máu là dấu hiệu cho thấy cơ thể bạn chưa hấp thu đủ lượng vitamin C cần thiết. Chỉ cần ăn một quả bưởi là có thể cung cấp lượng vitamin mà cơ thể cần cho cả ngày.

Ăn một quả chuối để tránh chuột rút sau vận động

Trong đa số trường hợp, chuột rút không đồng nghĩa với việc vận động quá mức mà thực ra là tín hiệu báo động việc cơ thể thiếu chất dinh dưỡng, do sự vận động làm tiêu hao hết những chất dinh dưỡng cần thiết cho sự hoạt động của cơ bắp. Vì thế sau khi vận động, bạn hãy ăn một quả chuối (nhằm bổ sung magiê và kali), đồng thời uống một cốc nước để tránh tình trạng mất nước. Cách này hoàn toàn có thể tránh được chuột rút.

Uống trà nếu đau răng

Trà có fluor, giúp bảo vệ răng, chống các chất dính trên răng như kẹo cao su. Uống một cốc trà trước bữa cơm cũng giống như phủ lên răng một lớp màng bảo vệ, khiến cho những chất đường không thể bám lại trên răng.

Ăn rau xanh nấu chín nếu nhìn kém

Các yếu tố môi trường khiến con người dễ mắc bệnh về thị giác. Nhưng nếu cứ 2 ngày một lần, bạn ăn một đĩa rau xanh nấu chín thì cơ thể sẽ hấp thụ được nhiều chất kháng ôxy hóa, nhờ đó các bệnh về thị giác sẽ chậm đến.

Chữa nấc liên tục với một thìa đường

Nếu bị nấc liên tục không ngưng, bạn có thể ngậm một thìa đường dưới lưỡi, cách này rất hiệu quả. Tuy vậy đến nay người ta vẫn chưa điều tra được nguyên nhân vì sao. Có người cho rằng những hạt đường có tác dụng kích thích thần kinh trong cổ họng, đồng thời lấn át những tín hiệu thần kinh gây nấc khác.

Phòng bệnh tim mạch bằng một cốc bia nhỏ

Nhóm nghiên cứu của đại học London (Anh) đã phát hiện, tỷ lệ mắc bệnh tim mạch ở những người mỗi ngày chỉ uống đều đặn một cốc bia là rất thấp, nhưng những ai uống từ hai cốc trở lên hoặc nhiều hơn thì không có được sự may mắn ấy. Các bác sĩ cho rằng, nồng độ cồn trong bia có thể làm máu loãng bớt và bảo vệ tim.

Một ly nước cam nếu huyết áp hơi cao

Theo Tạp chí y học New England, chỉ cần chú ý bổ sung kali và canxi trong chế độ ăn thì có thể làm giảm huyết áp. Hai loại khoáng chất nói trên có tác dụng bảo vệ thận, khiến lượng natri trong thận không tăng cao (một nguyên nhân gây tăng huyết áp). Nước cam không chỉ là nguồn cung cấp kali và canxi rất phong phú mà còn chứa rất nhiều vitamin C.

So với những người có hàm lượng vitamin C trong máu thấp, tỷ lệ tử vong do bệnh tim mạch ở những người có hàm lượng vitamin C trong máu cao luôn luôn thấp hơn 40%.

Ăn tỏi khi bị cảm

Nếu lúc nào đó cảm thấy cổ họng khó chịu, đau, ngứa, bạn nên ăn một ít tỏi sống hoặc thức ăn có nhiều tỏi vì nó chứa những chất chống nhiễm trùng hiệu quả. Chỉ cần thêm 2 tép tỏi vào thức ăn là hệ miễn dịch sẽ hoạt động tích cực hơn, tăng khả năng phòng chống cảm. Nếu dùng tỏi liên tục một thời gian, bạn nên ăn thêm cà chua để trung hòa những chất gây mùi.

Chocolate hạnh nhân cho người trầm uất

Loại chocolate có nhân là các loại hạt, đặc biệt là hạnh nhân, giúp bạn đỡ trầm uất nhờ chocolate và vitamin E có trong hạt. Vitamin E là một chất chống ôxy hóa rất hiệu quả nên còn có tác dụng kéo dài sự lão hóa của não. Chỉ cần 50 g hạnh nhân đã cung cấp đầy đủ nhu cầu vitamin E mà cơ thể cần cho cả ngày.

-->đọc tiếp...

1. Hàng ngày nên chọn rau như thế nào?

Trước hết cần phải thận trọng khi chọn mua các loại rau trái mùa. Thứ hai là mức độ tươi của rau, sau đó là đến màu sắc của rau. Rau càng tươi hàm lượng Cellulose và các khoáng chất như canxi, sắt... càng phong phú. Rau có nhiều màu sắc khác nhau như xanh, đỏ, vàng, trắng...

- Người béo nên ăn nhiều các loại rau màu xanh chứa nhiều vitamin C, Vitamin B1, B2 và rau càng xanh càng có tác dụng ngăn đường biến thành Tartraxine mỡ.

- Rau màu đỏ chứa nhiều carotin, vitamin A giúp cho hệ thống thần kinh hưng phấn và sẽ khiến cho bạn có cảm giác thèm ăn.

- Rau màu vàng chứa nhiều chất flavone có khả năng phòng chống căn bệnh ung thư.

- Rau màu trắng có khả năng phòng chống ung thư dạ dày, ung thư vú, chẳng hạn như súp lơ trắng chứa nhiều vitamin C và isôthocynatae có tác dụng phòng chống ung thư vú.

2. Có phải loại rau nào cũng chứa hàm lượng vitamin phong phú?

Không phải loại rau nào cũng chứa nhiều vitamin. Nhiều loại rau có nhiệt lượng cao nhưng lại ít vitamin như khoai môn, bí xanh...

3. Nên ăn sống hay ăn chín rau?

Ngày càng có nhiều chuyên gia cho rằng rau nào có thể ăn sống được thì nên ăn sống. Vì rau ăn sống sẽ giữ được thành phần dinh dưỡng nhiều hơn là rau đã qua chế biến. Rau ăn sống rất có ích cho việc phòng chống ung thư và còn tránh hấp thụ dầu và các gia vị trong quá trình nấu nướng.

4. Ăn cà rốt như thế nào cho khoa học?

Cà rốt chứa nhiều chất carotin là chất hòa tan trong mỡ, chỉ khi nào hòa tan trong mỡ thì chất này mới chuyển thành vitamin A dưới tác dụng của Carotenase có trong gan và thành ruột. Vitamin A có tác dụng thúc đẩy cơ thể phát triển, chống viêm nhiễm đường hô hấp.

Cách sử dụng đúng là: Thái cà rốt rồi cho vào nồi áp suất ninh với thịt. Như vậy thì hàm lượng carotin mới giữ được 97%. Hoặc cà rốt thái lát hoặc thái thành sợi rồi nêm gia vị cho vừa đủ vào xào lên, như vậy sẽ giữ được hàm lượng carotin lên đến 90%. Nhưng nhớ khi xào không được cho dấm.

5. Ăn nhiều cà chua có tốt không?

Cà chua chứa rất nhiều loại vitamin, khoáng chất và axit hữu cơ như malic axit. Những loại này sẽ giúp làm mềm mạch máu, thúc đẩy hấp thụ nguyên tố vi lượng, giúp tiêu hóa mỡ và protein. Một quả cà chua 300g sẽ chứa một hàm lượng vitamin P vừa đủ để chống lại nám má. Ngoài ra, cà chua còn chứa lycopene có khả năng phòng ngừa ung thư tuyến tiền liệt, ung thư phổi, dạ dày, lycopene cũng có khả năng điều tiết mỡ trong máu, chống bức xạ và chống lão hóa.

Ăn nhiều cà chua tất nhiên là rất tốt, nhưng cũng cần phải chú ý:

- Không được ăn cà chua xanh. Vì cà chua xanh chứa nhiều lycopersicen, ăn vào sẽ bị trúng độc với các hiện tượng như đau đầu, chóng mặt, buồn nôn.

- Bụng đói không được ăn cà chua. Vì khi ấy cà chua sẽ làm bạn bị chướng bụng và đau bụng.

-->đọc tiếp...