Bệnh viện Đại học Y Hà Nội vừa phẫu thuật thành công một bệnh nhân nam (35 tuổi) mắc sán lá gan nhỏ với số lượng chưa từng có, lên tới hàng nghìn con, gây ra những biến chứng nguy hiểm đến tính mạng.

Bệnh nhân N. sau khi được "giải thoát" khỏi hàng ngàn con sán "tá túc" trong ống mật

Sau 2 ngày phẫu thuật, bệnh nhân Đ.Đ.N, 35 tuổi (trú tại Lạc Thủy, Hòa Bình) vẫn không khỏi bất ngờ khi suốt thời gian qua anh chung sống với hàng nghìn con sán lá gan nhỏ mà không hề hay.

Anh N. cho biết, khoảng 10 ngày gần đây anh thấy đau vùng trên rốn, cảm giác rất tức vùng ức, ăn uống không thấy ngon. Anh có đi khám ở Bệnh viện Lạc Thủy nhưng không phát hiện được bệnh gì. Sau ít ngày nghỉ ngơi, bệnh không thuyên giảm mà có phần đau nhiều hơn, anh quyết định đến Bệnh viện Đại học Y Hà Nội khám. Kết quả chẩn đoán nghi ngờ anh bị tắc mật do u đường mật ở giai đoạn nguy hiểm, nhưng khi phẫu thuật, các bác sĩ phát hiện nguyên nhân gây tắc mật không phải do khối u mà là hàng nghìn con sán lúc nhúc ký sinh trong đường mật.

Theo TS. Trần Ngọc Ánh, Khoa Nội tiêu hóa của bệnh viện, các dấu hiệu bệnh của anh N. rất mơ hồ trên lâm sàng, trên hình ảnh của chụp cộng hưởng từ chỉ phát hiện bị tắc phần thấp của ống mật chủ, nếu không xử trí sẽ có nhiều biến chứng nguy hiểm xảy ra.

TS. Kim Văn Vụ, người trực tiếp phẫu thuật cho bệnh nhân N. cho biết, tắc mật ở đoạn thấp của ống mật chủ cần được chỉ định ngoại khoa. Hơn nữa kinh nghiệm cho thấy hầu hết nếu tắc ở vị trí này thường là do u đường mật và có nguy cơ lớn ung thư. Với những kết quả trên chụp cộng hưởng từ, các bác sĩ dự định sẽ phải cắt cả khối tá tụy, bệnh nhân sẽ phải trải qua một phẫu thuật rất lớn. Nhưng thật bất ngờ, khi vị trí tắc mật được mở ra, các bác sĩ nhìn thấy rất nhiều những con sán lá gan nhỏ bám đặc đường mật. Các bác sĩ tiến hành bơm rửa sán trong đường mật cho người bệnh, ước tính có tới vài nghìn con.

Rất may mắn là bệnh nhân không phải cắt cả khối tá tụy mà chỉ xử trí nơi đường mật bị tắc, nối đường mật với ruột non để dịch mật xuống ruột thực hiện chức năng tiêu hóa. Trong trường hợp này nếu không được phẫu thuật sẽ đến suy gan do tắc mật và ung thư gan, đường mật.

Các bác sĩ cho hay, không chỉ gây tắc và tổn thương ở ống mật chủ mà sán lá gan còn gây tổn thương nhiều đường mật nhỏ khác trong gan, nhưng không thể phẫu thuật để rửa hết sán được vì các đường mật này rất nhỏ chạy trong gan. Do vậy xử trí sán triệt để cho bệnh nhân không chỉ phẫu thuật mà còn phải tiếp tục dùng thuốc điều trị sán sau đó.

Theo TS. Vụ, các u gan do sán rất nhiều song đây là ca bệnh tắc đường mật do sán lá gan nhỏ với số lượng chưa từng có mà anh và các đồng nghiệp bắt gặp. Để xác định được sán lá gan nhỏ trên các phương tiện chẩn đoán hình ảnh là rất khó, bởi vì sán nằm trong đường mật và trôi nổi lơ lửng trong dịch mật, khác với hình ảnh đặc hiệu của sỏi hay giun trong đường mật.

Vòng luẩn quẩn: Sán và gỏi cá PGS.TS. Nguyễn Văn Đề - Chủ nhiệm Bộ môn Ký sinh trùng - Đại học Y Hà Nội cho biết, nguyên nhân chính của bệnh sán lá gan nhỏ là cá chưa nấu chín, đặc biệt là gỏi cá. Khai thác tiền sử bệnh, được biết bệnh nhân Ninh mắc bệnh vì lý do này. Xét nghiệm phân rất dễ tìm ra sán lá gan nhưng quan trọng là bác sĩ khám bệnh có nghĩ đến nguyên nhân do sán hay không do các triệu chứng bệnh rất mơ hồ. Người bệnh hiếm có dấu hiệu gì đặc biệt, chỉ thỉnh thoảng có rối loạn tiêu hóa (do sán ký sinh đường mật làm giảm chất lượng dịch mật). Đây là loài ký sinh trùng hàng đầu gây ung thư gan mật. Nhưng do ít có biểu hiện bệnh và thời gian mắc đến khi xuất hiện các biến chứng có thể trải qua hàng chục năm nên bệnh nhân đến viện thường bệnh đã nặng. Theo PGS Đề, gỏi cá làm người ta dễ mắc bệnh nhưng chính con sán này làm người bệnh rất nghiện gỏi cá, do chúng tiết ra chất độc làm người bệnh cảm thấy trong người rất nóng ruột nhưng nếu ăn gỏi cá vào thì thấy rất dễ chịu. Vòng luẩn quẩn đó làm cho bệnh càng nặng hơn. Biện pháp phòng bệnh tốt nhất là vệ sinh ăn uống và đặc biệt không ăn cá nấu chưa chín.

Theo Lê Hảo

Sức khỏe & Đời sống

-->đọc tiếp...

-->đọc tiếp...

Cháu B. (9 tuổi) vào Bệnh viện Nhi Đồng 2 TP HCM do ho nhiều, sốt, sưng đau mạn sườn trái. Các bác sĩ phát hiện cháu bị tràn dịch màng phổi trái, có khối u mềm vùng cổ (không đỏ, đau nhẹ khi ấn vào) nên nghi ngờ có ấu trùng giun đũa chó di chuyển trong nội tạng. Kết quả xét nghiệm đã khẳng định điều này.



Tiến sĩ Trần Thị Hồng (Chủ nhiệm bộ môn Ký sinh trùng thuộc Trung tâm Đào tạo Cán bộ y tế TP HCM) cho biết, giun đũa chó trưởng thành sống trong ruột non của chó. Trứng giun theo phân ra đất, phát triển thành ấu trùng. Sau khi xâm nhập cơ thể người (chủ yếu qua đường tiêu hóa), nó sẽ chui qua thành ruột non, theo đường máu đi đến các cơ quan nội tạng khác như gan, tim, phổi, mắt. Ấu trùng cũng có thể xâm nhập qua da (nhất là da non), gây hội chứng "ấu trùng di chuyển ngoài da".



Kết quả điều tra tại xã An Phú (huyện Củ Chi, TP HCM), nơi có nhiều hộ dân nuôi chó mèo thả rông, cho thấy có đến 38% người dân bị nhiễm giun đũa chó (toxocara canis).



Tùy theo triệu chứng lâm sàng, bệnh được chia làm 3 thể:



- Thể không có triệu chứng.



- Thể phổ biến: Bệnh nhân bị bầm da, có những vết ban ở da, xanh xao, gầy yếu.



- Thể nặng: Bệnh nhân có các triệu chứng ở phổi (tràn dịch màng phổi, viêm phổi kẽ...) hoặc triệu chứng thần kinh trung ương (nhức đầu, động kinh, liệt nửa người, viêm màng não, viêm cơ tim).



Một nghiên cứu của bệnh viện Nhi Đồng 2 cho thấy, đa số bệnh nhân nhập viện có biểu hiện về thần kinh. Triệu chứng lâm sàng thường gặp nhất trong giai đoạn khởi phát và toàn phát là nhức đầu và động kinh, tiếp đến là bầm da, yếu liệt, rối loạn tiêu hóa, mờ mắt... Ở những trường hợp ấu trùng di chuyển trong mắt, biểu hiện lâm sàng của bệnh dễ bị nhầm với một dạng ung thư võng mạc.



Để phòng bệnh giun đũa chó lạc chủ, không nên cho trẻ em chơi đùa hoặc ngủ với chó. Nếu không thể ngăn được trẻ, cần tẩy giun định kỳ cho loại vật nuôi này. Rửa tay sạch trước khi ăn. Chú ý không dùng rau sống chưa rửa kỹ.

TT

-->đọc tiếp...

Sán lá ruột là một loài sán lá có kích thước lớn (75x20 mm) ký sinh ở tá tràng của người hoặc lợn (ở lợn thường gọi là sán hạt hồng). Những bệnh nhân nhiễm quá nhiều sán có thể bị hội chứng tắc ruột.

Một con sán lá ruột trưởng thành có thể đẻ tới 2.500 trứng mỗi ngày, trứng theo phân ra ngoài và phát triển trong môi trường nước ngọt ao hồ. Gặp nhiệt độ thích hợp, sau khoảng 3-7 tuần, ấu trùng lông phát triển hoàn chỉnh trong trứng và thoát ra, di động xâm nhập một số loại ốc và chuyển thành bào ấu. Sau 4-7 tuần, bào ấu phát triển qua hai giai đoạn và nở thành rất nhiều ấu trùng đuôi. Chúng rời vỏ ốc và sống bám vào một số cây mọc dưới nước như củ ấu, củ niễng, ngó sen, bèo và phát triển thành nang trùng. Người và lợn ăn phải các loại cây thủy sinh có chứa các nang trùng này sẽ nhiễm bệnh. Khi xâm nhập cơ thể người hoặc lợn, nang trùng sẽ mất vỏ nang ở tá tràng vật chủ và sau đó bám vào ruột non để ký sinh và phát triển thành sán trưởng thành. Thời gian từ khi xâm nhập đến khi trưởng thành khoảng 90 ngày.

Những trường hợp nhiễm sán mới có biểu hiện rõ rệt, một phần do sán gây tổn thương tại ruột, chiếm thức ăn, một phần do độc tố của sán tiết ra gây rối loạn toàn thân. Tại vết bám của sán có thể loét, niêm mạc ruột non thường bị phù nề và viêm, có thể lan xuống tận ruột già. Niêm mạc ruột có thể bị sùi và có những đám sung huyết. Những bệnh nhân nhiễm quá nhiều sán có thể gây hội chứng tắc ruột, toàn thân bệnh nhân có thể bị phù nề, tràn dịch ngoại tâm mạc.

Triệu chứng lâm sàng của bệnh nhiễm sán lá ruột thường diễn biến qua 3 giai đoạn:

- Khởi phát: Bệnh nhân có những triệu chứng mệt mỏi, giảm sút sức khỏe, thiếu máu, giai đoạn này thường dễ bị bỏ qua.

- Toàn phát: Bệnh nhân thấy đau bụng, rối loạn tiêu hóa kèm theo ỉa chảy thất thường có khi kéo dài nhiều tuần lễ. Phân lỏng, không có máu nhưng nhày và có lẫn thức ăn không tiêu. Đau bụng thường đau âm ỉ ở vùng hạ vị, có thể xảy ra những cơn đau dữ dội. Bụng bị chướng, nhất là với trẻ em. Giai đoạn này dễ bị chẩn đoán nhầm với một số bệnh lý khác của đường tiêu hóa như loét dạ dày tá tràng, viêm đại tràng co thắt...

- Giai đoạn nặng: Nếu nhiễm sán nhiều và không được điều trị, bệnh sẽ chuyển sang giai đoạn nặng với các triệu chứng phù toàn thân như phù mặt, phù thành bụng, phù chân, tràn dịch nhiều ở nội tạng nhất là tim phổi, cổ trướng và bệnh nhân có thể chết trong tình trạng suy kiệt.

Chẩn đoán sán lá ruột chủ yếu dựa vào các dấu hiệu gợi ý trên lâm sàng như rối loạn tiêu hóa, ỉa chảy kéo dài, phù nề, suy nhược.
Để điều trị, có thể sử dụng albeldazon và các biệt dược của praziquantel như Biltricicde, hoặc Distocid theo sự hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa.

Để phòng bệnh sán lá ruột, không được ăn các loại rau trồng trong nước không được nấu chín. Không dùng phân chưa ủ để bón ruộng. Khi có các biểu hiện lâm sàng nghi nhiễm sán lá ruột, cần đến khám và điều trị tại các cơ sở chuyên khoa ký sinh trùng.

Sức Khỏe & Đời Sống

-->đọc tiếp...

Bệnh sán dãi chó là gì?

Bệnh sán dãi chó gây ra do nhiễm ký sinh trùng echinococcus có trong thức ăn, nước uống chứa mầm bệnh. Mầm bệnh này thường được tìm thấy ở chó, cừu và những loại thú nuôi khác.

Cho dù tỷ lệ nhiễm loại này không cao nhưng hậu quả rất nguy hiểm. Khi mầm bệnh (thường là trứng của ký sinh trùng) được ăn vào, chúng tạo ra những nang & phát triển lớn dần trong các nội tạng của cơ thể như gan chẳng hạn. Các nang này tồn tại và phát triển qua nhiều năm một cách thầm lặng & bùng phát gây bệnh khi kích thước đủ lớn để chèn ép hoặc gây xuất huyết bên trong.

Ngoài gan ra, các tạng thường bị nang sán bao gồm phổi, não & các cơ quan khác. Nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến tử vong.

Ai có nguy cơ lây nhiễm & quá trình lây nhiễm diễn ra thế nào?

Sán dãi chó xảy ra ở bất kỳ nơi nào, cho bất kỳ ai thường tiếp xúc với chó & những vật nuôi khác. Người bị lây nhiễm sán dãi chó qua thức ăn và nước uống bị nhiễm mầm bệnh trước đó. Mầm bệnh thường thấy trong phân chó, do vậy những người thường nô đùa với chó cũng có thể bị nhiễm bệnh.

Vấn đề chẩn đoán:

Khối u nang thường được quan sát thấy qua phim chụp X-quang. Các xét nghiệm máu cần được làm để tìm sự hiện diện của kháng thể chống lại u nang & thậm chí BS còn phải sinh thiết u nang để quan sát dưới kính hiển vi.

Triệu chứng:

Nhiễm sán dãi chó có thể không có triệu chứng gì cả trong suốt 10 thậm chí 20 năm sau khi bị nhiễm. Lý do là u nang sán phát triển chậm & chưa đủ lớn để biểu hiện bệnh. Những triệu chứng chung chung như đau vùng có u nang, yếu mệt hoặc giảm cân. Một số có ngứa, ho, đau ngực, sốt & tiêu ra máu. Nếu người bệnh nhập viện vì các triệu chứng này thì qua tầm soát nguyên nhân gây bệnh, BS mới có thể phát hiện u nang.

Vấn đề điều trị & phòng tránh:

Việc điều trị tùy thuộc vào vị trí u nang & những triệu chứng do u nang gây ra. BS có thể phẫu thuật để loại bỏ u nang, tuy nhiên không phải lúc nào cũng thành công. Bạn cũng cần được sử dụng thuốc làm cho u nang không phát triển trở lại.

Hãy cẩn thận nếu Bạn sống ở vùng nông thôn, nơi mà thường tiếp xúc với chó & vật nuôi. Thường xuyên cho chó uống các thuốc khử trừ giun sán. Luôn luôn rửa tay sạch sẽ với xà phòng sau khi tiếp xúc hoặc chơi đùa với vật nuôi. Cần phải rửa sạch trái cây trước khi ăn . Đó là những biện pháp cơ bản để phòng tránh bị nhiễm bệnh. (theo PTP)

Bạn hãy cho y kiến về chuyên mục sức khỏe trẻ em?

1) chất lượng bài viết tốt

3

2) chất lượng bài viết khá

0

3) chất lượng bài viết trung bình

1

4) chất lượng bài viết kém

0

Sign in to vote

-->đọc tiếp...